Maqola Статья Article
Kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirish asosida kambag‘allikni qisqartirishning iqtisodiy mexanizmlari
Экономические механизмы сокращения бедности на основе развития деятельности субъектов малого бизнеса
Economic mechanisms of poverty reduction based on the development of small business entities
Xudoyberdiyev Dilmurod XasanovichХудойбердиев Дилмурод ХасановичXudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirish asosida kambag‘allikni qisqartirishning iqtisodiy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi – kichik biznes va kambag‘allik o‘rtasidagi iqtisodiy bog‘liqlikning mazmunini aniqlashtirish hamda qo‘llab-quvvatlash mexanizmini yakuniy natijaga yo‘naltirilgan holda takomillashtirishdan iborat. Qiyosiy-tahliliy usul, tizimli yondashuv va xalqaro tashkilotlar metodologiyalarining kontent-tahlili qo‘llanilgan. Natijada “tadbirkorlik → yashovchanlik → unumdorlik → barqaror bandlik → daromad → kambag‘allikning qisqarishi” zanjiri asoslangan, mexanizmning mualliflik ta’rifi berilgan, kichik biznesni cheklovchi omillar va ularni yumshatuvchi vositalar matritsasi tuzilgan hamda O‘zbekiston sharoiti uchun yetti bosqichli integratsiyalashgan mexanizm taklif etilgan. Kichik tadbirkorlik YaIMdagi ulushining 53,5 foizdan 52,2 foizga kamaygani sektorda mehnat unumdorligi bo‘yicha zaxira mavjudligini ko‘rsatadi. Mexanizmning samaradorligi ajratilgan kredit hajmi bilan emas, biznes yashovchanligi va kambag‘allikdan chiqqan oilalar ulushi bilan o‘lchanadi.
В статье исследованы экономические механизмы сокращения бедности на основе развития субъектов малого бизнеса. Цель исследования – уточнить содержание экономической связи между малым бизнесом и бедностью и совершенствовать механизм поддержки с ориентацией на конечный результат. Использованы сравнительно- аналитический метод, системный подход и контент-анализ методологий Всемирного банка, ОЭСР и МОТ. Обоснована цепочка «предпринимательство → выживаемость → производительность → устойчивая занятость → доход → сокращение бедности», предложено авторское определение механизма, составлена матрица ограничивающих факторов и смягчающих их инструментов, а также разработан семиэтапный интегрированный механизм для условий Узбекистана. Сокращение доли малого предпринимательства в ВВП с 53,5 до 52,2 процента указывает на резерв роста производительности труда в секторе. Эффективность механизма измеряется не объёмом выделенных кредитов, а выживаемостью бизнеса и долей семей, устойчиво вышедших из бедности.
The article examines the economic mechanisms of poverty reduction based on the development of small business entities. The aim is to clarify the economic relationship between small business and poverty and to improve the support mechanism by orienting it towards final outcomes. The study applies comparative-analytical analysis, a systems approach and content analysis of the World Bank, OECD and ILO methodologies. The results substantiate the chain “entrepreneurship → firm survival → productivity → stable employment → income → poverty reduction”, propose an original definition of the mechanism, present a matrix of constraints and mitigating instruments, and put forward a seven-stage integrated mechanism for Uzbekistan. Its effectiveness is measured by firm survival and the share of households leaving poverty, not by the volume of credit allocated.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: kichik biznes kambag‘allikni qisqartirish iqtisodiy mexanizm biznes yashovchanligi unumli bandlik kredit kafilligi inklyuziv biznes hududiy tafovut малый бизнес сокращение бедности экономический механизм выживаемость бизнеса продуктивная занятость кредитные гарантии инклюзивный бизнес региональные различия small business poverty reduction economic mechanism firm survival productive employment credit guarantees inclusive business regional disparities
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/
Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich. Kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirish asosida kambag‘allikni qisqartirishning iqtisodiy mexanizmlari // Iqtisod, menejment va pul. — 2026. — 3-son (3). — B. 130-141. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/
Худойбердиев Дилмурод Хасанович. Экономические механизмы сокращения бедности на основе развития деятельности субъектов малого бизнеса // Экономика, менеджмент и деньги. — 2026. — № 3 (3). — С. 130-141. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/
Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich. Economic mechanisms of poverty reduction based on the development of small business entities // Economics, Management and Money. — 2026. — No. 3 (3). — pp. 130-141. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi “Kichik va o‘rta biznesning iqtisodiyotdagi o‘rnini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF- 50-son Farmoni. URL: https://lex.uz/docs/-7444738
- Ashurov M.S., Kurpayanidi K.I., Shakirova Y.S. (2025) Kichik biznes va tadbirkorlik. Darslik. – Al-Ferganus. – 447 b
- Ayyagari M., Demirgüç-Kunt A., Maksimovic V. (2011) Small vs. young firms across the world: Contribution to employment, job creation, and growth // Policy Research Working Paper No. 5631. – World Bank
- Beck T., Demirgüç-Kunt A., Maksimovic V. (2005) Financial and legal constraints to growth: Does firm size matter? // The Journal of Finance. – Vol. 60, Issue 1. – Pp. 137–177. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2005.00727.x
- G‘ulomov S.S. (2002) Tadbirkorlik va kichik biznes. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: “Sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi Bosh tahririyati. – 368 b
- Grimm M., Paffhausen A.L. (2015) Do interventions targeted at microentrepreneurs and small and medium-sized firms create jobs? // Labour Economics. – Vol. 32. – Pp. 67-85. IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 3-son, 2026-yil
- Maksimov V., Wang S.L., Luo Y. (2017) Reducing poverty in the least developed countries: The role of small and medium enterprises // Journal of World Business. – Vol. 52, Issue 2. – Pp. 244-257
- OECD (2020) International Compendium of Entrepreneurship Policies. – Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/338f1873-en
- Qulmurodova R.A., Qarshiboyev X.Q. (2023) Kichik tadbirkorlikning hudud ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga ta’sirining ekonometrik tahlili // Academic Research in Educational Sciences. – Vol. 4, Issue 6. – B. 32–40. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/kichik-tadbirkorlikning-hudud-ijtimoiy-iqtisodiyrivojlanishiga-ta-sirining-ekonometrik-tahlili
- Storey D.J. (1994) Understanding the Small Business Sector. – London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315544335
- Vandenberg P. (2006) Poverty reduction through small enterprises: Emerging consensus, unresolved issues and ILO activities // SEED Working Paper No. 75. – Geneva: ILO. URL: https://www.ilo.org/publications/poverty-reductionthrough-small-enterprises-emerging-consensus-unresolved
- World Bank (2026) Enterprise Surveys. – World Bank Group. URL: https://www.enterprisesurveys.org/
Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.008.art13
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3060-5474
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 130-141
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- kichik biznes, kambag‘allikni qisqartirish, iqtisodiy mexanizm, biznes yashovchanligi, unumli bandlik, kredit kafilligi, inklyuziv biznes, hududiy tafovutмалый бизнес, сокращение бедности, экономический механизм, выживаемость бизнеса, продуктивная занятость, кредитные гарантии, инклюзивный бизнес, региональные различияsmall business, poverty reduction, economic mechanism, firm survival, productive employment, credit guarantees, inclusive business, regional disparities
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-08-27
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07



