ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Uy xo‘jaliklari iste’mol xarajatlari va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi uzoq va qisqa muddatli bog‘liqlikni baholash

Оценка долгосрочной и краткосрочной взаимосвязи между потребительскими расходами домашних хозяйств и экономическим ростом

Assessing the long-run and short-run relationship between household consumption expenditure and economic growth

Djumayev Zayniddin AxmedovichДжумаев Зайниддин АхмедовичDjumayev Zayniddin Axmedovich

Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada O‘zbekistonda uy xo‘jaliklari iste’mol xarajatlari va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi bog‘liqlik ARDL chegaraviy testi va xatolikni tuzatish modeli yordamida baholangan. Milliy statistika qo‘mitasining SIAT tizimidan olingan 2016Q1-2025Q4 davri uchun 40 ta choraklik kuzatuv zanjirlash usuli bilan doimiy narxlarga keltirilgan; qurilgan qatorning yillik dinamikasi rasmiy statistika bilan to‘liq mos kelishi tekshirilgan. Xarajatlar usulidagi YaIM uchun kointegratsiya tasdiqlangan (F = 5,46), uzoq muddatli elastiklik 0,679 ni, xatolikni tuzatish tezligi –0,597 ni tashkil etgan. Biroq ishlab chiqarish usulidagi YaIM bilan o‘tkazilgan nazorat baholashda bir xil namuna doirasida kointegratsiya tasdiqlanmagan (F = 2,05). Bu natija xarajatlar usulidagi bog‘liqlikning sezilarli qismi hisob tenglamasidan kelib chiqishini ko‘rsatadi va iste’molni rag‘batlantirish siyosatining ishlab chiqarish salohiyatiga ta’siri yanada chuqurroq tekshirilishini talab qiladi.

В статье оценена взаимосвязь между потребительскими расходами домашних хозяйств и экономическим ростом в Узбекистане с помощью теста границ ARDL и модели коррекции ошибок. Сорок квартальных наблюдений за 2016Q1-2025Q4, полученных из системы SIAT Национального комитета по статистике, приведены к постоянным ценам методом сцепления; годовая динамика построенного ряда проверена на соответствие официальной статистике. Для ВВП по методу расходов коинтеграция подтверждена (F = 5,46), долгосрочная эластичность составила 0,679, скорость коррекции ошибки –0,597. Однако контрольная оценка по ВВП, рассчитанному производственным методом, на идентичной выборке коинтеграцию не подтверждает (F = 2,05). Это указывает, что значительная часть взаимосвязи вытекает из тождества национальных счетов, а влияние стимулирования потребления на производственный потенциал требует более глубокого изучения.

The paper estimates the relationship between household consumption expenditure and economic growth in Uzbekistan using the ARDL bounds testing procedure and an error correction model. Forty quarterly observations for 2016Q1-2025Q4 from the SIAT system of the National Statistics Committee were chain-linked to constant prices and verified against official annual statistics. For expenditure-approach GDP, cointegration is confirmed (F = 5.46), with a long-run elasticity of 0.679 and an error correction speed of –0.597. However, a control estimation using production-approach GDP over an identical sample fails to confirm cointegration (F = 2.05). This indicates that a substantial part of the expenditure-based relationship stems from the national accounting identity and that the effect of consumption stimulus on productive capacity requires deeper examination.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: uy xo‘jaliklari iste’moli iqtisodiy o‘sish ARDL chegaraviy test kointegratsiya xatolikni tuzatish modeli uzoq muddatli elastiklik CUSUM O‘zbekiston потребление домашних хозяйств экономический рост тест границ ARDL коинтеграция модель коррекции ошибок долгосрочная эластичность CUSUM Узбекистан household consumption economic growth ARDL bounds test cointegration error correction model long-run elasticity CUSUM Uzbekistan

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art07/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Brown R. L., Durbin J., Evans J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time // Journal of the Royal Statistical Society: Series B. – Vol. 37, No
  2. P. 149-163. https://doi.org/10.1111/j.2517- 6161.1975.tb01532.x. 2. Dickey D. A., Fuller W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root // Journal of the American Statistical Association. – Vol. 74, No. 366. – P. 427-431. https://doi.org/10.2307/2286348
  3. Friedman M. (1957). A Theory of the Consumption Function. – Princeton, NJ: Princeton University Press. – 243 p. https://doi.org/10.1515/9780691188485
  4. Granger C. W. J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods // Econometrica. – Vol. 37, No. 3. – P. 424-438. – DOI: https://doi.org/10.2307/1912791
  5. Keynes J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. – London: Macmillan and Co. – 403 p
  6. Kwiatkowski D., Phillips P. C. B., Schmidt P., Shin Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root // Journal of Econometrics. – Vol. 54, No. 1-3. – P. 159-178. https://doi.org/10.1016/0304- 4076(92)90104-Y
  7. Narayan P. K. (2005). The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests // Applied Economics. – Vol. 37, No. 17. – P. 1979-1990. – DOI: https://doi.org/10.1080/00036840500278103
  8. Pesaran M. H., Shin Y., Smith R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships // Journal of Applied Econometrics. – Vol. 16, No. 3. – P. 289-326. – DOI: https://doi.org/10.1002/jae.616
  9. World Bank. (2026). World Development Indicators: Uzbekistan. – Washington, DC: World Bank Group. URL: https://data.worldbank.org/indicator/NE.CON.PRVT.KD.ZG?locations=UZ. - 72

Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.008.art07
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3060-5474
SonВыпускIssue
3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
64-72
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
uy xo‘jaliklari iste’moli, iqtisodiy o‘sish, ARDL chegaraviy test, kointegratsiya, xatolikni tuzatish modeli, uzoq muddatli elastiklik, CUSUM, O‘zbekistonпотребление домашних хозяйств, экономический рост, тест границ ARDL, коинтеграция, модель коррекции ошибок, долгосрочная эластичность, CUSUM, Узбекистанhousehold consumption, economic growth, ARDL bounds test, cointegration, error correction model, long-run elasticity, CUSUM, Uzbekistan
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-08-27
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirish asosida kambag‘allikni qisqartirishning iqtisodiy mexanizmlari Экономические механизмы сокращения бедности на основе развития деятельности субъектов малого бизнеса Economic mechanisms of poverty reduction based on the development of small business entities Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich · 2026 · 130-141-b.Худойбердиев Дилмурод Хасанович · 2026 · с. 130-141Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich · 2026 · pp. 130-141TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/ Maqola Статья Article Koreys tilida nutqiy etiketni ifodalovchi til vositalari va ularning qo‘llanilishi Языковые средства репрезентации речевого этикета в корейском языке и особенности их функционирования Linguistic devices for expressing speech etiquette in Korean and their functions in communication Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · 90-99-b.Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · с. 90-99Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · pp. 90-99TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art09/ Maqola Статья Article Koreys va o‘zbek maqollarida milliy obrazlarning lingvokulturologik xususiyatlari Лингвокультурологические особенности национальных образов в корейских и узбекских пословицах Linguocultural characteristics of national images in Korean and Uzbek proverbs Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · 80-89-b.Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · с. 80-89Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · pp. 80-89TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art08/