ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Buyuk Ipak yo‘lidagi qadimgi maskan

Древнее поселение на Великом шёлковом пути

An ancient settlement on the Great Silk Road

Jo‘rayev Abduqayum OrtiqovichЖураев Абдукаюм ОртиковичJo‘rayev Abduqayum Ortiqovich

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqola qadimgi Buyuk Ipak yo‘lida qad rostlagan G‘uzor vohasining O‘zbekiston tarixi rivojiga qo‘shgan hissasi, uzoq davom etgan tarixiy jarayonlardan asrlar davomida qanday shakllanib kelgani, Vatanimiz tarixida qanday iz qoldirgani haqida ma’lumot beradi. Bronza davridagi qadimgi yo‘llardan biri «Lojuvard yo‘li» deb atalib, uning bir tarmog‘i Badaxshon, Baqtriya va Marg‘iyona hududlarini Xorazm, So‘g‘d, Markaziy Qozog‘iston va Ural bilan bog‘lagan. Yana bir tarmog‘i esa, Baqtriya va Marg‘iyonani Mesopatamiya bilan bog‘lagan. Bu yo‘l Pomir tog‘laridan boshlanib, Eron, Old Osiyo, Misr orqali o‘tgan. Badaxshon Lojuvardining (Badaxshon-Afg‘oniston hududida) Hind vodiysi, Mesopatamiya va Misrdagi fir’avnlar qabrlaridan topilishi bu qimmatbaho toshning Qadimgi Sharqda nihoyatda qadrlanganligidan dalolat beradi. Mil. avv. III-II ming yilliklarda qadimgi «Lojuvard» karvon yo‘lining bir tarmog‘ini G‘uzordan o‘tganligini hisobga olsak qadimgi Tutanxamon piramidasi qurilgan paytlarda Lojuvard karvon yo‘li ustida joylashgan G‘uzor gullab-yashnagan, karvon yo‘llarida ko‘plab shaharlar qad rostlab, savdo munosabatlari rivoj topgan. Bu faktlar shuni ko‘rsatadiki, G‘uzor davlatimizning eng qadimgi maskanlaridan biri bo‘lgan. Shoh yo‘li (mil.av. VI—IV asrlarda). Qadimgi yo‘llardan yana biri, Eron ahmoniylarining karvon yo‘li bo‘lib, bu yo‘lning bir tarmog‘i mil. avv. VI—IV asrlarda kichik Osiyo shaharlarini hamda O‘rta Yer dengizi bo‘yidagi Efes, Sardi shaharlarini Eronning markazlaridan biri Suza bilan bog‘lagan bo‘lsa, yana bir tarmog‘i Eron-Baqtriya orqali So‘g‘diyona, Toshkent vohasi va Qozog‘iston hududlaridan o‘tib Oltoygacha borgan. Tarixiy adabiyotlarda bu yo‘l «Shoh yo‘li» deb ataladi. Ushbu karvon yo‘lining Eron-Baqtriya orqali So‘g‘diyona, Toshkent vohasi va Qozog‘iston hududlaridan o‘tib, Oltoygacha o‘tgan shimoliy qismi ham bevosita G‘uzor sarhadlari orqali o‘tgan. Bu ham o‘sha paytlarda G‘uzorda savdo-sotiqni gullab yashnaganidan dalolat beradi. Chunki Vatanimizning barcha savdo yo‘llari tabiiy shart-sharoitdan kelib chiqsak G‘uzor orqali o‘tishga majbur bo‘ladi. Shuning uchun ham G‘uzor junubiy o‘lkalarni shimol bilan bog‘laydigan darvoza vazifasini o‘tagan. Buyuk Ipak Yo‘li. (I asrdan milodiy XVI asrgacha) Mil. avv. 138 yilda Xitoy imperatori U-Di Chjan Syanni O‘rta Osiyo yerlariga jo‘natadi. Elchi Chjan Syan) Xitoyning xunnlarga qarshi kurashishi uchun ittifoqchi izlab kelgan edi. Mil. avv. II-I asrlarga kelib, Chjan Syan yurgan yo‘llardan Xitoyni O‘rta va G‘arbiy Osiyo bilan bog‘laydigan karvon yo‘li paydo bo‘ladi. Keyinchalik bu yo‘l “Buyuk ipak yo‘li” deb atalib, umumiy uzunligi 12 000 kilometrni tashkil etadi. Bu yo‘lning bir tarmog‘i G‘uzordan o‘tganligi tufayli milloddan avvalgi I asrdan milodiy XVI asrgacha G‘uzor Buyuk Karvon yo‘lining gullab yashnagan maskanlaridan biriga aylangan

Статья рассказывает о вкладе Гузарского оазиса, возникшего на древнем Великом шёлковом пути, в историю Узбекистана, о том, как он складывался на протяжении веков долгих исторических процессов и какой след оставил в истории нашей Родины. Один из древних путей бронзового века назывался «Лазуритовым путём»: одна его ветвь связывала Бадахшан, Бактрию и Маргиану с Хорезмом, Согдом, Центральным Казахстаном и Уралом, другая – Бактрию и Маргиану с Месопотамией. Этот путь начинался в горах Памира и проходил через Иран, Переднюю Азию и Египет. Находки бадахшанского лазурита в долине Инда, Месопотамии и гробницах египетских фараонов свидетельствуют о том, как высоко ценился этот камень на Древнем Востоке. Если учесть, что в III–II тысячелетиях до н. э. одна из ветвей «Лазуритового» караванного пути проходила через Гузар, то во времена строительства гробницы Тутанхамона Гузар, стоявший на этом пути, процветал, вдоль караванных дорог возникали города и развивалась торговля. Это показывает, что Гузар – одно из древнейших поселений нашей страны. Другим древним путём была караванная дорога иранских Ахеменидов – «Царская дорога» (VI–IV вв. до н. э.): одна её ветвь связывала города Малой Азии и Средиземноморья – Эфес, Сарды – с Сузами, одним из центров Ирана, другая через Иран и Бактрию проходила по Согдиане, Ташкентскому оазису и Казахстану до Алтая. Северная часть этой дороги также проходила непосредственно через пределы Гузара, что говорит о процветании здесь торговли: по природным условиям все торговые пути нашей Родины неизбежно шли через Гузар, и потому он служил воротами, соединявшими южные земли с северными. Великий шёлковый путь (I в. до н. э. – XVI в. н. э.): в 138 году до н. э. китайский император У-ди направил в Среднюю Азию Чжан Цяня, искавшего союзников для борьбы Китая с хунну. К II–I вв. до н. э. по его маршрутам возник караванный путь, связавший Китай со Средней и Западной Азией; позднее его назвали Великим шёлковым путём, общей протяжённостью 12 000 км. Поскольку одна из его ветвей проходила через Гузар, с I века до н. э. до XVI века н. э. Гузар стал одним из цветущих пунктов этого великого караванного пути.

The article describes the contribution of the Guzar oasis, which arose on the ancient Great Silk Road, to the history of Uzbekistan, how it took shape over centuries of long historical processes, and the mark it left on our country’s history. One of the ancient routes of the Bronze Age was called the “Lapis Lazuli Road”: one branch linked Badakhshan, Bactria and Margiana with Khorezm, Sogd, Central Kazakhstan and the Urals, another linked Bactria and Margiana with Mesopotamia. The road started in the Pamir mountains and passed through Iran, the Near East and Egypt. Finds of Badakhshan lapis lazuli in the Indus valley, Mesopotamia and the tombs of the Egyptian pharaohs show how highly this stone was valued in the ancient East. Given that in the 3rd–2nd millennia BCE one branch of the “Lapis Lazuli” caravan road passed through Guzar, at the time Tutankhamun’s tomb was built Guzar, lying on this road, flourished, towns grew along the caravan routes and trade developed. This shows that Guzar is one of the oldest settlements of our country. Another ancient road was the caravan road of the Iranian Achaemenids, the “Royal Road” (6th–4th centuries BCE): one branch connected the cities of Asia Minor and the Mediterranean, such as Ephesus and Sardis, with Susa, one of the centres of Iran, while another ran through Iran and Bactria across Sogdiana, the Tashkent oasis and Kazakhstan as far as the Altai. The northern part of this road also passed directly through Guzar, which testifies to flourishing trade there: given the natural conditions, all the trade routes of our country had to pass through Guzar, so it served as a gateway between the southern lands and the north. The Great Silk Road (1st century BCE – 16th century CE): in 138 BCE the Chinese emperor Wu-di sent Zhang Qian to Central Asia in search of allies against the Xiongnu. By the 2nd–1st centuries BCE a caravan road linking China with Central and Western Asia had emerged along his routes; it later became known as the Great Silk Road, some 12,000 km long. Because one of its branches passed through Guzar, from the 1st century BCE to the 16th century CE Guzar was one of the flourishing points of this great caravan road.

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

This abstract was translated by the publisher; it is not the author’s text.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Lojuvard yo‘li Shoh yo‘li Buyuk ipak yo‘li “Shohnoma” Afrosiyob Subax Gretsiya Abdujalil to‘qsabo Zangi ota Said Akramxon Лазуритовый путь Царская дорога Великий шёлковый путь «Шахнаме» Афрасиаб Субах Греция Абдужалил токсабо Занги-ата Саид Акрамхан Lapis Lazuli Road Royal Road Great Silk Road “Shahnameh” Afrasiab Subakh Greece Abdujalil toqsabo Zangi Ota Said Akramkhan

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.002.pap43/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. II qism Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть II Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part II

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2025.002.pap43
YilГодYear
2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
187-195
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Lojuvard yo‘li, Shoh yo‘li, Buyuk ipak yo‘li, “Shohnoma”, Afrosiyob, Subax, Gretsiya, Abdujalil to‘qsabo, Zangi ota, Said AkramxonЛазуритовый путь, Царская дорога, Великий шёлковый путь, «Шахнаме», Афрасиаб, Субах, Греция, Абдужалил токсабо, Занги-ата, Саид АкрамханLapis Lazuli Road, Royal Road, Great Silk Road, “Shahnameh”, Afrasiab, Subakh, Greece, Abdujalil toqsabo, Zangi Ota, Said Akramkhan
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-10-14
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosida milliy tarbiya g‘oyalarining yoritilishi Идеи национального воспитания в публицистическом наследии Махмудходжи Бехбуди Ideas of national upbringing in the journalistic legacy of Mahmudkhoja Behbudi Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · 103-105-b.Алмуратова Гулбахор Мансур кизи · 2026 · с. 103-105Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · pp. 103-105TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap19/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Zamonaviy nasrda fojiaviy anglash va shaxs inqirozi Трагическое осознание и кризис личности в современной прозе Tragic awareness and the crisis of the individual in contemporary prose Mustafoyeva X. X. · 2026 · 236-239-b.Мустафоева Х. Х. · 2026 · с. 236-239Mustafoyeva X. X. · 2026 · pp. 236-239TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap50/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · 205-209-b.Азимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло Ганиевна · 2026 · с. 205-209Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · pp. 205-209TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Inglizcha siyosiy frazeologik birliklarning leksik-semantik guruhlari Лексико-семантические группы английских политических фразеологизмов Lexical-semantic groups of English political phraseological units Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · 210-214-b.Халбекова Нигора Умматкуловна · 2026 · с. 210-214Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · pp. 210-214TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap44/