To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Qadimgi turkiy bitiglarda gap tuzilishi va sintaktik birliklar tizimi
Строение предложения и система синтаксических единиц в древнетюркских надписях
Sentence structure and the system of syntactic units in Old Turkic inscriptions
Rahmatova Gavhar OmonovnaРахматова Гавхар ОмоновнаRahmatova Gavhar Omonovna
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Qadimgi turkiy yozma yodgorliklarda gap tuzilishi, uning grammatik asoslari va sintaktik birliklar tizimi til tarixining muhim bosqichlarini yoritadi. Ushbu maqolada Orxon-Enasoy bitiglaridagi sodda gaplarning shakl va mazmun xususiyatlari, ularning tarkibiy komponentlari, ega-kesim munosabatlari hamda ikkinchi darajali boʻlaklarning grammatik ifodalanish vositalari tahlil qilingan. Misollar asosida qadimgi turkiy tildagi gapning tarkibiy tuzilishi va uning hozirgi turkiy tillarga taʼsiri koʻrsatib oʻtilgan
Строение предложений, их грамматическая основа и система синтаксических единиц в древнетюркских письменных памятниках отражают важные этапы истории языка. В статье анализируются формальные и смысловые особенности простых предложений в орхоно-енисейских надписях, их структурные компоненты, отношения подлежащего и сказуемого, грамматические средства выражения второстепенных членов. На примерах рассматриваются синтаксическое строение предложений древнетюркского языка и его влияние на современные тюркские языки.
The structure of sentences, their grammatical foundations, and the system of syntactic units in ancient Turkic written monuments reveal important stages in the history of the language. This article analyzes the formal and semantic features of simple sentences in the Orkhon-Enisei inscriptions, their structural components, subject-predicate relations, and the grammatical means of expressing secondary parts of the sentence. Based on examples, the syntactic structure of sentences in the ancient Turkic language and their influence on modern Turkic languages are discussed
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: qadimgi turkiy tili Orxon bitiklari sodda gap sintaktik birlik ega kesim tarixiy lingvistika древнетюркский язык орхонские надписи простое предложение синтаксическая единица подлежащее сказуемое историческая лингвистика Ancient Turkic language Orkhon inscriptions simple sentence syntactic unit subject predicate historical linguistics
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.002.pap03/
Rahmatova Gavhar Omonovna. Qadimgi turkiy bitiglarda gap tuzilishi va sintaktik birliklar tizimi // Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. II qism. — Toshkent: Oriental universiteti, 2025. — B. 17-19. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.002.pap03/
Рахматова Гавхар Омоновна. Строение предложения и система синтаксических единиц в древнетюркских надписях // Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть II. — Ташкент: Oriental University, 2025. — С. 17-19. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.002.pap03/
Rahmatova Gavhar Omonovna. Sentence structure and the system of syntactic units in Old Turkic inscriptions // Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part II. — Tashkent: Oriental University, 2025. — pp. 17-19. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.002.pap03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Содиқов, Қ. Кўк турк битиклари: матн ва унинг тарихий талқини. – Тошкент, 2004
- Содиқов, Қ. Қадимги туркий тил. – Тошкент, 2009
- Clauson, G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. – Oxford: Clarendon Press, 1972
- Tekin, T. Orhon Yazıtları: Köl Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. – Ankara: Türk Dil Kurumu, 2003. 19
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoQADIMGI TURKIY BITIGLARDA GAP TUZILISHI VA SINTAKTIK BIRLIKLAR TIZIMIhttps://zenodo.org/records/17727310
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2025.002.pap03
- YilГодYear
- 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 17-19
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- qadimgi turkiy tili, Orxon bitiklari, sodda gap, sintaktik birlik, ega, kesim, tarixiy lingvistikaдревнетюркский язык, орхонские надписи, простое предложение, синтаксическая единица, подлежащее, сказуемое, историческая лингвистикаAncient Turkic language, Orkhon inscriptions, simple sentence, syntactic unit, subject, predicate, historical linguistics
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-10-14
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.17727310
- Butun toʻplam:Весь сборник:Full volume: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059715



