ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Zamondan oshgan she’riyat: Alisher Navoiy va tazkira sahifalarida abadiyat

Поэзия, превзошедшая время: Алишер Навои и вечность на страницах тазкира

Poetry beyond time: Alisher Navoi and eternity in the pages of tazkiras

Haqiqat BunyatovaХагигат БунятоваHaqiqat Bunyatova

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqsud Shayxzodaning “Tazkirachilik tarixidan (Alisher Navoiyning ozarbayjonlik tazkira yozuvchisi shogirdi haqida)” nomli asari Almaz Ulvi Binnatova tarjimasida ozarbayjon tilida chop etilgan 1. Ushbu tadqiqotda Alisher Navoiyning adabiy dahosi, tazkirachilik anʼanalaridagi oʻrni, uning ijodining miqyosi va davrida erishgan obroʻsini yoritishga qaratilgan. Navoiy nafaqat lirik, balki epik ijodi bilan ham hali tirikligida mashhurlikka erishgan boʻlib, bu shuhrat faqat Turkiston bilan cheklanmay, Hijoz, Nishapur, Isfahon kabi shaharlargacha yoyilgan edi. Ushbu asarda tadqiqotchi muallif Maqsud Shayxzoda Abulfaraj Ali ibn al-Husayn ibn Muhammad ibn Ahmad al-Qurashiy al-Isfahoniy (897–967) tomonidan tuzilgan “Kitab al-Aghoni” (“Qoʻshiqlar majmuasi”), Abu Mansur as-Saolibiy (961–1038)ning “Yatimat ad-dahr” (“Zamonaning durdonasi”), Ahmad ibn Umar ibn Ali Nizomiy Arouziy Samarqandiy (asl ismi: Nizomiy Arouziy Samarqandiy) (1110–1161)ning “Chahor maqola” (“Toʻrt suhbat”), Nuriddin Muhammad Awfiy (1171–1233)ning “Lubab al-albab” (“Koʻngillarning magʻzi”), Fariduddin Attorning “Tazkirat ulawliyo”, Navoiy zamondoshi Davlatshoh ibn Alauddavla Samarqandiy (1438– 1491)ning “Tazkirat ush-shuaro”, Abdurahmon Jomiyning “Nafahot ul-uns” va “Bahoriston” (asarining yettinchi boʻlimi – “gulshani” – shoirlarga bagʻishlangan), Navoiyning “Majolis un-nafois” va “Nasoyim ul-muhabbat” asarlari haqida qisqacha toʻxtalib oʻtgach, muallif asosiy maqsadiga oʻtadi. Maqsud Shayxzoda ushbu tadqiqotida Alisher Navoiy tazkira maktabining davomchisi hisoblangan ozarbayjonlik shogirdi – adib Sodiq bek Sodiqiy (Sodiqiy Kitobdor) asari misolida Sharq klassik tazkira anʼanasi haqida soʻz yuritadi. Muallif taʼkidlaydiki, tazkiralar nafaqat adabiy maʼlumotlar toʻplami, balki davr sheʼriyatini tizimlashtirish va uni kelajak avlodlarga yetkazish nuqtayi nazaridan muhim manbadir. U tazkiralarning tuzilish tamoyillari va boʻlimlarini, ularning yozilish sabablarini hamda ularning tizimli xususiyatlarini sharhlab beradi. Maqsud Shayxzoda Navoiy taʼsirining faqat oʻz davri bilan cheklanmaganini, balki umumturkiy adabiyot taraqqiyotida ulkan bir bosqich boʻlganini umumlashtiradi. U bu taʼsirning Ozarbayjon adabiyotida Sodiq bek Sodiqiy (Sodiqiy Kitobdor) misolida qanday namoyon boʻlganini tahlil qilib, Navoiy maktabining umumturkiy adabiy anʼanadagi oʻrnini mustahkamlaydi

Опубликован в переводе Алмаз Ульви Биннатовой на азербайджанский язык труд Максуда Шейхзаде «Из истории тазкира (об азербайджанском ученике Алишера Навои в литературе тазкира)». Исследование показывает, как художественный гений Навои отозвался в традиции тазкира (биографических антологий), раскрывая масштаб его литературного влияния и широкую славу ещё при жизни: лирические и эпические произведения поэта были известны не только в Туркестане, но и в Хиджазе, Нишапуре и Исфахане. После краткого обзора ключевых классических восточных тазкира – «Китаб аль-агани» (Абу-ль-Фарадж аль-Исфахани), «Ятимат ад-дахр» (Са‘алиби), «Чахар макала» (Низами Арузи), «Лубаб аль-альбаб» (Мухаммад Ауфи), «Тазкират аль-аулия» (Аттар), «Тазкират аш-шуара» (Давлатшах Самарканди), «Нафахат аль-унс» и «Бахаристан» (Джами), а также «Маджалис ан-нафаис» и «Насаим аль-мухаббат» самого Навои – исследование обращается к азербайджанскому последователю традиции Навои Садык-беку Садыки (Садыки Китабдару). Шейхзаде рассматривает классическую восточную традицию тазкира через наследие Садыки Китабдара, подчёркивая, что тазкира – не просто собрания биографических сведений, а упорядоченные источники, сохраняющие и передающие поэтические традиции из поколения в поколение, и анализирует их структуру, цели и литературные системы. В заключение Шейхзаде показывает, что влияние Навои не закончилось с его эпохой, а стало важным этапом развития тюркской литературы, особенно в Азербайджане, утвердив место Навои в общей тюркской литературной традиции.

Maqsud Shaykhzadeʼs work "From the History of Tazkirah Writing (On Alisher Navoiʼs Azerbaijani Disciple in Tazkirah Literature)", translated into Uzbek by Almaz Ulvi Binnatova, has been published. The study explores how Alisher Navoiʼs artistic genius echoed through the tazkirah (biographical anthology) tradition, highlighting the scope of his literary influence and his widespread fame during his lifetime. Navoiʼs lyrical and epic works gained significant renown not only in Turkestan but also reached cities such as Hejaz, Nishapur, and Isfahan. After a brief review of key classical Eastern tazkirahs such as Kitab al-Aghani (Abulfaraj al-Isfahani), Yatimat al-dahr (Thaʼalibi), Chahar Maqala (Nizami Aruzi), Lubab al-albab (Nūr al-Din Muhammad Aufi), Tadhkirat al-awliya (Attar), Tadhkirat al-shuʼara (Dawlatshah Samarqandi), Nafahat al-uns and Baharestan (Jami), as well as Navoiʼs own Majalis al-Nafais and Nasayim al-Muhabbat, the study shifts its focus to an Azerbaijani follower of Navoiʼs tradition – Sadiq bey Sadiqi (Sadiqi Kitabdar). In this research, Maqsud Shaykhzade examines the classical tradition of Eastern tazkirah writing through the legacy of Sadiqi Kitabdar. He emphasizes that tazkirahs are not only collections of biographical data but also structured sources that preserve and transmit poetic traditions across generations. He analyzes the structure, purpose, and literary systems of these anthologies. In conclusion, Shaykhzade demonstrates that Navoiʼs influence did not end in his time; rather, it represents a significant stage in the development of Turkic literature, particularly in Azerbaijani contexts, solidifying Navoiʼs place in the wider Turkic literary tradition

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Alisher Navoiy tazkirachilik Maqsud Shayxzoda Sodiqbek Sodiqiy (Sodiqiy Kitobdor) “Majmaʼ ul-xavoss” Almaz Ulviy Binnatova Алишер Навои жанр тазкира Максуд Шейхзаде Садык-бек Садыки (Садыки Китабдар) «Маджма‘ аль-хавасс» Алмаз Ульви Биннатова Alisher Navoi tazkirah writing Maqsud Shaykhzade Sadiq bey Sadiqi (Sadiqi Kitabdar) Majmaʼ al-Khawass Almaz Ulvi Binnatova

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap35/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. I qism Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть I Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part I

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2025.001.pap35
YilГодYear
2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
162-168
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Alisher Navoiy, tazkirachilik, Maqsud Shayxzoda, Sodiqbek Sodiqiy (Sodiqiy Kitobdor), “Majmaʼ ul-xavoss”, Almaz Ulviy BinnatovaАлишер Навои, жанр тазкира, Максуд Шейхзаде, Садык-бек Садыки (Садыки Китабдар), «Маджма‘ аль-хавасс», Алмаз Ульви БиннатоваAlisher Navoi, tazkirah writing, Maqsud Shaykhzade, Sadiq bey Sadiqi (Sadiqi Kitabdar), Majmaʼ al-Khawass, Almaz Ulvi Binnatova
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-10-14
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosida milliy tarbiya g‘oyalarining yoritilishi Идеи национального воспитания в публицистическом наследии Махмудходжи Бехбуди Ideas of national upbringing in the journalistic legacy of Mahmudkhoja Behbudi Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · 103-105-b.Алмуратова Гулбахор Мансур кизи · 2026 · с. 103-105Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · pp. 103-105TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap19/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Zamonaviy nasrda fojiaviy anglash va shaxs inqirozi Трагическое осознание и кризис личности в современной прозе Tragic awareness and the crisis of the individual in contemporary prose Mustafoyeva X. X. · 2026 · 236-239-b.Мустафоева Х. Х. · 2026 · с. 236-239Mustafoyeva X. X. · 2026 · pp. 236-239TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap50/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · 205-209-b.Азимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло Ганиевна · 2026 · с. 205-209Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · pp. 205-209TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Inglizcha siyosiy frazeologik birliklarning leksik-semantik guruhlari Лексико-семантические группы английских политических фразеологизмов Lexical-semantic groups of English political phraseological units Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · 210-214-b.Халбекова Нигора Умматкуловна · 2026 · с. 210-214Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · pp. 210-214TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap44/