ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Tillar o‘rtasidagi leksik va sintaktik farqlarning badiiy matn tarjimasiga ta’siri (Yusuf Zaydonning “Muhol” va Eliotning “Xarob yer” asarlari misolida)

Влияние языковых и синтаксических различий между языками на перевод художественного текста (на примере «Мухаль» Юсуфа Зейдана и «Бесплодной земли» Элиота)

The impact of lexical and syntactic differences between languages on literary translation: Youssef Ziedan’s “Muhal” and Eliot’s “The Waste Land” as a case study

Abdullah Hasan Ali MuhammadАбдуллах Хасан Али МухаммадAbdullah Hasan Ali Muhammad

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Yozuvchilar tajribasini boshqa tilga olib o‘tish orqali uni boyitish uchun badiiy matnlarni tarjima qilishga ehtiyoj katta. Tarjima har qanday yuksalayotgan sivilizatsiya uchun doimo taraqqiyot kaliti bo‘lib kelgan. Badiiy matnlarning bir necha tarjimasi amalga oshirilgani badiiy tarjimaning har bir tilning sintaktik tuzilishi va tabiatidagi farqlar tufayli murakkab ekanini ko‘rsatadi. Badiiy matnni to‘liq tarjima qilishning qiyinligi shundaki, yozuvchi aslida quroli til bo‘lgan san’atkordir: u tilni odatiy qo‘llanishdan farqli tarzda ishlatadi. Shu bois badiiy matnni to‘liq tarjima qilish qiyin, hatto imkonsizdir; bunga bir matnning ko‘plab tarjimalari mavjudligi ham dalil. Misol tariqasida ikki badiiy matn – Yusuf Zaydonning arabcha “Muhol” romani va Eliotning inglizcha “Xarob yer” poemasining sarlavhalari olingan. Ko‘rinib turibdiki, har bir tilning o‘ziga xos tuzilish va shakllanish xususiyatlari badiiy matnni butun ifodasi, his-tuyg‘ulari va shu tilning ma’lum geografik hududda paydo bo‘lishi bilan bog‘liq madaniy zaxirasi bilan tarjima qilishni qiyinlashtiradi.

Существует насущная потребность в переводе художественных текстов, чтобы опыт писателей обогащал язык перевода. Перевод всегда был ключом к прогрессу любой развивающейся цивилизации. Существование нескольких переводов одного литературного текста указывает на трудность художественного перевода, обусловленную различием синтаксического строя и природы языков. Трудность полного перевода объясняется тем, что писатель – прежде всего художник, чьё орудие – язык, и он использует его иначе, чем в обычной речи. Поэтому полный перевод художественного текста затруднителен, если не невозможен; об этом свидетельствует и множественность переводов. В качестве примера взяты названия двух текстов – арабского романа Юсуфа Зейдана «Мухаль» («Невозможное») и английской поэмы Элиота «Бесплодная земля». Показано, что структурные и формообразующие особенности каждого языка затрудняют перевод художественного текста со всей его выразительностью, чувствами и культурным багажом, связанным с возникновением языка в определённой географической среде.

There is an urgent need to translate literary texts to benefit from the transfer of writersʼ experiences to enrich the target language. Translation has always been the key to progress for any emerging civilization. Several translations of literary texts have been made, which highlights the difficulty of literary translation, due to the difference in the syntactic structure and nature of each language. Hence, the difficulty of fully translating any literary text lies in the fact that the writer is essentially an artist whose tool is language. He uses it in a way that differs from the conventional use of language. This makes the full translation of a literary text difficult, or if you will, impossible. This is explained by the multiplicity of translations of a literary text. If translation achieved its intended purpose, this multiplicity would not have occurred. I have taken as an example the title of two literary texts, the first in Arabic and the second in English, namely the title of the novel "Impossible" by Youssef Ziedan, and the title of Eliotʼs poem "The Waste Land." It has become clear that each language has structural and formative characteristics that make it difficult to translate a literary text with all its expression, feelings, and cultural stock, which is primarily linked to the birth of this language in that geographical area

Annotatsiya tarjimasi nashriyot tomonidan qilingan, muallif matni emas.

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: tarjima matn murakkabligi sintaktik xususiyatlar “Muhol” “Xarob yer” перевод трудность текста синтаксические особенности «Мухаль» «Бесплодная земля» translation text difficulty syntactic features mahal destruction

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap31/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. I qism Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть I Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part I

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2025.001.pap31
YilГодYear
2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
146-149
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
tarjima, matn murakkabligi, sintaktik xususiyatlar, “Muhol”, “Xarob yer”перевод, трудность текста, синтаксические особенности, «Мухаль», «Бесплодная земля»translation, text difficulty, syntactic features, mahal, destruction
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-10-14
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosida milliy tarbiya g‘oyalarining yoritilishi Идеи национального воспитания в публицистическом наследии Махмудходжи Бехбуди Ideas of national upbringing in the journalistic legacy of Mahmudkhoja Behbudi Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · 103-105-b.Алмуратова Гулбахор Мансур кизи · 2026 · с. 103-105Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · pp. 103-105TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap19/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Zamonaviy nasrda fojiaviy anglash va shaxs inqirozi Трагическое осознание и кризис личности в современной прозе Tragic awareness and the crisis of the individual in contemporary prose Mustafoyeva X. X. · 2026 · 236-239-b.Мустафоева Х. Х. · 2026 · с. 236-239Mustafoyeva X. X. · 2026 · pp. 236-239TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap50/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · 205-209-b.Азимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло Ганиевна · 2026 · с. 205-209Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · pp. 205-209TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Inglizcha siyosiy frazeologik birliklarning leksik-semantik guruhlari Лексико-семантические группы английских политических фразеологизмов Lexical-semantic groups of English political phraseological units Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · 210-214-b.Халбекова Нигора Умматкуловна · 2026 · с. 210-214Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · pp. 210-214TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap44/