Maqola Статья Article
“Shohnomai devona Andalib” – muhim tarixiy manba sifatida
«Шахнаме-йи дивана Андалиб» как важный исторический источник
"Shohnomai devona Andalib" as an important historical source
Qo‘ldashev Sherali TemiralievichКулдашев Шерали ТемуралиевичQo‘ldashev Sherali Temiralievich
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada, Andalibning “Shohnomai devona Andalib” asarining Qo‘qon xonligi tarixiga oid muhim manba ekanligi haqida ma'lumotlar berilgan. Undagi voqealar XIX asrning birinchi yarmida Qo‘qon xonligida yuz bergan. 1842-yilda Buxoro amiri Nasrulloxonning Qo‘qon xonligi (1709-1876)ni bosib olinishi, Muhammad Alixon, ukasi Mahmudxon, xonning onasi Nodirabegim va bir necha shahzodalarning o‘ldirilishi voqealari tasvirlangan. Shuningdek, Qo‘qon taxtiga Sheralixon (1842-1845)ning chiqishi va keyingi siyosiy jarayonlar haqida ma'lumotlar berilgan. “Shohnoma devona Andalib” asarining ikkita qo‘lyozmasi O‘zR FA Sharqshunoslik instituti qo‘lyozmalar fondida saqlanadi. Ulardan biri № 696 inventar raqami ostida saqlansa, ikkinchisi № 596/II inventar raqami ostidagi majmua to‘plamida keltirilgan. Ushbu ikkita qo‘lyozmaning manbaviy tahlili berilgan.
В данной статье представлены сведения о произведении Андалиба «Шохномаи девона Андалиб» как о важном источнике по истории Кокандского ханства. Описанные в нём события происходили в ханстве в первой половине XIX века. В частности, освещаются такие события, как завоевание Кокандского ханства (1709-1876) бухарским эмиром Насруллоханом в 1842 году, казнь Мухаммад Алихана, его брата Махмудхана, матери хана – поэтессы Нодирабегим и нескольких царевичей. Также приводятся данные о восшествии на престол Шералихана (1842-1845) и последующих политических процессах. Две рукописи «Шохномаи девона Андалиб» хранятся в фонде Института востоковедения АН РУз: одна под инвентарным номером №696, другая – в составе сборника под номером №596/II. В статье представлен источниковедческий анализ этих двух рукописей.
This article provides information about Andalib's work "Shahnameh-i Devona Andalib" as an important source on the history of the Kokand Khanate. The events described in it took place in the Kokand Khanate in the first half of the 19th century. It depicts the conquest of the Kokand Khanate (1709-1876) by the Emir of Bukhara, Nasrullah Khan, in 1842, and the execution of Muhammad Alikhan, his brother Mahmudkhan, the Khan's mother Nodirabegim, and several princes. Furthermore, information is given about the accession of Sheralikhan (1842-1845) to the Kokand throne and subsequent political processes. Two manuscripts of "Shahnameh-i Devona Andalib" are preserved in the manuscript fund of the Institute of Oriental Studies of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan. One of them is kept under inventory number №696, and the second is presented in the collection under inventory number №596/II. A source analysis of these two manuscripts is provided in the article.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Andalib “Shohnomai devona Andalib” qo‘lyozma tarix Nasrulloxon Muhammad Alixon Sheralixon ilmiy tahlil xulosa Андалиб «Шохномаи девона Андалиб» рукопись история Насруллохан Мухаммад Алихан Шералихан научный анализ заключение Andalib “Shahnameh-i Devona Andalib” manuscript history Nasrullah Khan Muhammad Alikhan Sheralikhan scientific analysis conclusion
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art10/
Qo‘ldashev Sherali Temiralievich. “Shohnomai devona Andalib” – muhim tarixiy manba sifatida // Al-Buxoriy. — 2026. — 3-son (3). — B. 100-108. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art10/
Кулдашев Шерали Темуралиевич. «Шахнаме-йи дивана Андалиб» как важный исторический источник // Ал-Бухорий. — 2026. — № 3 (3). — С. 100-108. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art10/
Qo‘ldashev Sherali Temiralievich. "Shohnomai devona Andalib" as an important historical source // Al-Bukhari. — 2026. — No. 3 (3). — pp. 100-108. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art10/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Andalib (2015). Shohnomai devonai Andalib (Devona Andalibning Shohnomasi). Nashrga tayyorlovchilar: H. Lutfullaev, Sh. Qo‘ldashev. – Toshkent: Navro‘z. – 64 b
- Avaz Muhammad Attor Ho‘qandiy (1991). Tarixi jahonnamoyi / forschadan Sh. Vohidov tarjimasi // Sharq Yulduzi. – Toshkent. – № 8. – B. 119– 137
- Бабаджанов Б.М. (2010). Кокандское ханство: власть, политика, религия. – Токио–Ташкент. – 450 b
- Hüseyin Şen (2021). “Şahnâme-i Divane Andalib” isimli eserin Hokand Hanlığı tarihi açısından önemi // Arşiv Dünyası. – İstanbul: Türk Arşivciler Derneği. – https://doi.org/10.53474/AD.909662
- Imom Ali Qunduziy. Tavorixi manzuma (She’riy yilnomalar). – O‘zR FA SHI, qo‘lyozma № 597. – 84 varaq
- Maxamatxonova M.A. (2025). “Shohnomayi Andalib” qo‘lyozmasining tavsifi // Qo‘qon DPI Ilmiy xabarlari. – № 2. – B. 1953–1958
- Muhammad Hakimxonto‘ra. Muntahab ut-tavorix. – O‘zR FA SHI, inv. № 594. – 445a-varaq
- Mulla Olim Mahdum Hoji (1992). Tarixi Turkiston / Nashrga tayyorlovchilar: T. Alimardonov, N. Abdul Hakim. – Qarshi: Nasaf. – 148 b
- Qayyumov A. (1961). Qo‘qon adabiy muhiti (XVIII–XIX asrlar). – Toshkent: Fan. – 167 b
- Sayiid Umarbek ibn Xudoyorxon. Anjum at-tavorix. – O‘zR FA SHI, inv. № 11366. – 23b-varaq
- Vohidov Sh. (2011). Qo‘qon xonligida tarixnavislik (genezisi, funksiyalari, namoyandalari, asarlari). – Toshkent. – 280 b
- Зафарномайи хусравий (1989) / Подготовка факсимильного текста, введение, указатели и аннотированного оглавления И. Рахматова. – Душанбе: Дониш. – 112 а
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.007.art10
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 100-108
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Andalib, “Shohnomai devona Andalib”, qo‘lyozma, tarix, Nasrulloxon, Muhammad Alixon, Sheralixon, ilmiy tahlil, xulosaАндалиб, «Шохномаи девона Андалиб», рукопись, история, Насруллохан, Мухаммад Алихан, Шералихан, научный анализ, заключениеAndalib, “Shahnameh-i Devona Andalib”, manuscript, history, Nasrullah Khan, Muhammad Alikhan, Sheralikhan, scientific analysis, conclusion
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-08-27
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07



