Maqola Статья Article
Maktab o‘quvchilarining emotsional rivojlanishiga mintaqaviy va ekloviy xususiyatlarning ta’siri
Влияние региональных и средовых характеристик на эмоциональное развитие учащихся начальных школьников
The influence of regional and environmental characteristics on the emotional development of elementary school students
Kuyliyeva Orzigul Rajabboyevna iD
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Zamonaviy psixologiya va pedagogikada insonning muvaffaqiyati nafaqat uning akademik bilimi (IQ), balki uning hissiy intellekti (EQ), his-tuyg‘ularini boshqarish va boshqalar bilan samarali muloqot qilish qobiliyati bilan ham o‘lchanadi. So‘nggi o‘n yilliklarda o‘smirlar o‘rtasida salbiy ijtimoiy hodisalarning kuchayishi, jumladan, qotilliklarning to‘rt baravar va o'z joniga qasd qilishlarning uch baravar ko‘payishi chuqur hissiy inqirozga ishora qiladi. Ushbu maqola iqtisodiy voqelikning o‘zgarishi va ota-onalar ishtirokining pasayishi natijasida fundamental ijtimoiy va hissiy ko‘nikmalarning pasayishini o‘rganadi. Tadqiqotda boshlang‘ich sinf o‘quvchilari o‘rtasida hissiy intellekt (EI) va o‘rganish motivatsiyasining empirik tahlili, jinsi va faoliyat turi bo‘yicha tasniflanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘g‘il bolalar intrapersonal ko‘nikmalarga ega bo‘lsalar, qizlar stressni boshqarish qobiliyatini yuqori darajada namoyish etadilar. Bundan tashqari, darsdan tashqari tadbirlarda (san’at, sport va intellektual to‘garaklar) ishtirok etish EI komponentlarini sezilarli darajada oshiradi. Manbalar psixologik farovonlik va akademik muvaffaqiyatga erishish uchun hissiy- intellektual rivojlanishni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish zarurligini ta’kidlaydi.
В современной психологии и педагогике успешность человека измеряется не только его академическими знаниями (IQ), но и его эмоциональным интеллектом (EQ), способностью управлять своими эмоциями и эффективно общаться с другими людьми. В последние десятилетия эскалация негативных социальных явлений среди подростков, в том числе четырехкратный рост убийств и трехкратный рост самоубийств, указывает на глубоко укоренившийся эмоциональный кризис. В этой статье рассматривается снижение фундаментальных социальных и эмоциональных навыков, вызванное изменением экономических реалий и снижением активности родителей. В исследовании представлен эмпирический анализ эмоционального интеллекта (ЭИ) и учебной мотивации учащихся начальных классов с разбивкой по полу и виду деятельности. Результаты показывают, что, хотя мальчики преуспевают во внутриличностных навыках, девочки демонстрируют более высокие способности управления стрессом. Кроме того, участие во внеклассных мероприятиях (художественные, спортивные и интеллектуальные кружки) значительно усиливает компоненты ЭИ. Результаты подчеркивают необходимость интеграции эмоционально-интеллектуального развития в образовательный процесс для содействия психологическому благополучию и академическим успехам.
In modern psychology and pedagogy, a person's success is measured not only by his academic knowledge (IQ), but also by his emotional intelligence (EQ), the ability to manage his emotions and communicate effectively with others. In recent decades, the escalation of negative social phenomena among adolescents–including a fourfold increase in homicides and a threefold rise in suicides–points toward a deep- seated emotional crisis. This article examines the decline of fundamental social and emotional skills caused by changing economic realities and reduced parental engagement. The study provides an empirical analysis of emotional intelligence (EI) and learning motivation among primary school students, categorized by gender and type of activity. Results indicate that while boys excel in intrapersonal skills, girls demonstrate higher stress management capabilities. Furthermore, participation in extracurricular activities (arts, sports, and intellectual circles) significantly bolsters EI components. The findings underscore the necessity of integrating emotional-intellectual development into the educational process to foster psychological well-being and academic success.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Hissiy intellekt boshlang‘ich sinf o'quvchilari o‘quv motivatsiyasi hissiy farovonlik ijtimoiy ko‘nikmalar gender farqlari darsdan tashqari mashg‘ulotlar psixologik salomatlik Эмоциональный интеллект учащиеся начальных классов мотивация обучения эмоциональное благополучие социальные навыки гендерные различия внеклассная деятельность психологическое здоровье Emotional intelligence primary school students learning motivation emotional well-being social skills gender differences extracurricular activities psychological health
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art16/
Kuyliyeva Orzigul Rajabboyevna. Maktab o‘quvchilarining emotsional rivojlanishiga mintaqaviy va ekloviy xususiyatlarning ta’siri // Innovatsion pedagogika va psixologiya. — 2026. — 2-son (2). — B. 136-143. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art16/
Kuyliyeva Orzigul Rajabboyevna. Влияние региональных и средовых характеристик на эмоциональное развитие учащихся начальных школьников // Инновационная педагогика и психология. — 2026. — № 2 (2). — С. 136-143. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art16/
Kuyliyeva Orzigul Rajabboyevna. The influence of regional and environmental characteristics on the emotional development of elementary school students // Innovative Pedagogy and Psychology. — 2026. — No. 2 (2). — pp. 136-143. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art16/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Aldridge J.M., Fraser B.J., Laugksch R.C. (2011). Relationships between the school-level and classroom-level environment in secondary schools in South Africa. South African Journal of Education, 31, 127-144
- Allodi M.W. (2010). The meaning of social climate of learning environments: Some reasons why we do not care enough about it. Learning Environments Research, 13(2), 89-104. https://doi.org/10.1007/s10984-010-9072-9
- Андреева И.Н. (2020). Предпосылки развития эмоционального интеллекта. Педагогическое образование в России, № 1, стр. 103-108
- Bar-On R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI). Psicothema, 18, 13-25. https://www.redalyc.org/pdf/727/72709503.pdf
- Elikova M.E. (2020). Relationship between emotional intelligence and conflict behavior in middle school students. pp. 49-53
- Gainanova L.F. (2020). Features of the development of emotional intelligence in adolescence. Intergenerational Relations: Modern Speech and Strategic Choices in Psychological-Pedagogical Science and Practice, No. 1, pp. 37-41. 2-son, 2026-yil
- Goleman D. (2013). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. Moscow: “Mann, Ivanov and Ferber” (MIF) Publishing House. 544 p
- Ilyin E.P. (2001). Emotions and Feelings. Saint Petersburg: Piter. 752 p
- Kamyshnikova L.D., Belova S.S. (2011). Behavior in social situations as a factor of emotional intelligence. Psychology of Education in a Multicultural Space, Vol. 1, No. 13, pp. 60-67
- Karpov A.V. The problem of emotional intelligence in the modern metacognitive paradigm
- Kuznetsova M.A. (2014). Boshlang‘ich maktab o‘quvchilarining hissiy holati va ijtimoiy-psixologik adaptatsiyasi. – M., 2014. – B. 45-62
- Murotmusaev Komilzhon Buribaevich, Kuylieva Orzigul Razhabboevna (2024). Psychological peculiarities of emotional intelligence development in junior schoolchildren. International bulletin of applied science and technology. https://doi.org/10.5281/zenodo.14190955
- Nikiforova D.M., Boyko A.D. (2019). Development of a program to optimize safe, protective, and coping behavior of students in the educational environment. Pedagogical Education in Russia, No. 1, pp. 105-112. - 143
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoTHE INFLUENCE OF REGIONAL AND ENVIRONMENTAL CHARACTERISTICS ON THE EMOTIONAL DEVELOPMENT OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTShttps://zenodo.org/records/20665973
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 2-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 2, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 2, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.006.art16
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 2181-4465
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 136-143
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Emotional intelligence, primary school students, learning motivation, emotional well-being, social skills, gender differences, extracurricular activities, psychological healthЭмоциональный интеллект, учащиеся начальных классов, мотивация обучения, эмоциональное благополучие, социальные навыки, гендерные различия, внеклассная деятельность, психологическое здоровьеEmotional intelligence, primary school students, learning motivation, emotional well-being, social skills, gender differences, extracurricular activities, psychological health
- ORCID
- Kuyliyeva Orzigul Rajabboyevna — 0009-0004-4544-1966
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at



