Maqola Статья Article
Temuriylar davlatida xalqaro diplomatiya va pochta tizimining o‘rni
Роль международной дипломатии и почтовой системы в государстве Темуридов
The role of international diplomacy and the postal system in the Timurid state
Ismatullayeva Zebo Shukurjonovna iDИсматуллаева Зебо Шукуржоновна iDIsmatullayeva Zebo Shukurjonovna iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Mazkur maqolada Amir Temur va Temuriylar davrida shakllangan pochta tizimi (“yom” tizimi)ning davlat boshqaruvidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda ushbu tizimning markaziy hokimiyat bilan hududlar o‘rtasida uzluksiz va tezkor axborot almashinuvi ta ’minlashdagi roli yoritilgan. Shuningdek, uning siyosiy, harbiy, ma ’muriy hamda iqtisodiy jarayonlarni muvofiqlashtirishdagi funksiyalari ilmiy asosda ochib beriladi. Manbalar asosida pocht a tizimining tashkil etilishi, ishlash mexanizmi va nazorat usullari k o‘rib chiqilib, uning o‘rta asrlar davlat boshqaruvida muhim institutsional yechim bo‘lganligi asoslanadi. Tadqiqot natijalari Temuriylar davlati barqarorligini ta’minlashda rivojlangan kommunikatsiya tizimi hal qiluvchi omil b o‘lganini ko‘rsatadi.
В данной статье анализируется почтовая система («ямская служба»), сформированная в эпоху Амира Темура и Темуридов, а также её роль в государственном управлении. Особое внимание уделяется значению данной системы в обеспечении непрерывного и оперативного обмена информацией между центральной властью и регионами. Также на научной основе раскрываются её функции в координации политических, военных, административных и экономических процессов. На основе исторических источников рассматриваются организация, механизм функционирования и методы контроля почтовой системы, что позволяет оценить её как важное институциональное решение в управлении государством в средние века. Результаты исследования показывают, что развитая коммуникационная инфраструктура была одним из ключевых факторов стабильности государства Темуридов
This article analyzes the postal system (“yam system”) established during the era of Amir Temur and the Timurid state, as well as its role in public administration. Particular attention is given to its importance in ensuring continuous and rapid communication between the central authority and regional territories. The study also examines its functions in coordinating political, military, administrative, and economic processes on a scientific basis. Based on historical sources, the organization, operational mechanisms, and control methods of the postal system are explored, demonstrating that it served as an important institutional solution in medieval state governance. The findings indicate that a developed communication infrastructure was a key factor in maintaining the stability of the Timurid st ate.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Amir Temur Temuriylar davlati yom tizimi pochta tizimi davlat boshqaruvi kommunikatsiya markazlashuv harbiy boshqaruv Амир Темур государство Темуридов ямская система почтовая система государственное управление коммуникация централизация военное управление Amir Temur Timurid state yam system postal system public administration communication centralization military management
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art13/
Ismatullayeva Zebo Shukurjonovna. Temuriylar davlatida xalqaro diplomatiya va pochta tizimining o‘rni // Al-Buxoriy. — 2026. — Maxsus son. — B. 120-128. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art13/
Исматуллаева Зебо Шукуржоновна. Роль международной дипломатии и почтовой системы в государстве Темуридов // Ал-Бухорий. — 2026. — Специальный выпуск. — С. 120-128. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art13/
Ismatullayeva Zebo Shukurjonovna. The role of international diplomacy and the postal system in the Timurid state // Al-Bukhari. — 2026. — Special issue. — pp. 120-128. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art13/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Allen T. (2001) Culture and Conquest in Mongol Eurasia. – Cambridge: Cambridge University Press. – 245 p
- Асқаров А. (1994) Ўзбекистон тарихи. – Тошкент: Ўқитувчи
- Бартольд В.В. (1928) Туркестан в эпоху монгольского нашествия. – Лондон: Luzac & Co. – 488 с
- Ибн Арабшах. (1997) Амир Темур тарихи. – Тошкент
- Klavixo R.G. (2009) Embassy to Tamerlane, 1403–1406. – Cambridge: Cambridge University Press. – 344 p
- Манз Б.Ф. (1989) The Rise and Rule of Tamerlane. – Cambridge: Cambridge University Press. – 202 p
- Морган Д. (2007) The Mongols. – Oxford: Blackwell Publishing. – 273 p
- Омонулла Б. (1997) Темурлар даври ёзма манбаларда Марказий Осиё. – Тошкент: Ўзбекистон
- Рёмер Х.Р. (1986) The Timurid Period // The Cambridge History of Iran. Vol. 6: The Timurid and Safavid Periods. – Cambridge: Cambridge University Press. – pp. 1-50
- Субтелни М.Е. (2007) Timurids in Transition. – Leiden: Brill. – 305 p
- Шарафуддин Али Яздий. (1997) Зафарнома. – Тошкент: Фан
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoTemuriylar davlatida xalqaro diplomatiya va pochta tizimining o‘rnihttps://zenodo.org/records/23063828
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag'ishlangan maxsus son Ал-Бухорий. Научный журнал. Специальный выпуск к 690-летию Амира Темура Al-Bukhari. Scientific journal. Special issue for the 690th anniversary of Amir Temur
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.003.art13
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- Maxsus son, 2026Специальный выпуск, 2026Special issue, 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 120-128
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Amir Temur, Timurid state, yam system, postal system, public administration, communication, centralization, military managementАмир Темур, государство Темуридов, ямская система, почтовая система, государственное управление, коммуникация, централизация, военное управлениеAmir Temur, Timurid state, yam system, postal system, public administration, communication, centralization, military management
- ORCID
- Ismatullayeva Zebo Shukurjonovna — 0009-0008-2633-4603
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-20
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23063828
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059641
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



