Maqola Статья Article
Temuriylar davri Hirot tarixchilik maktabi
Гератская историческая школа периоды Темуридов
The Herat school of historiography of the Timurid period
Sherzod Jo‘rayev NorovichШерзод Джораев НоровичSherzod Jo‘rayev Norovich
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada Sulton Husayn Mirzo hukmronligi yillarida Hirot ilmiy-madaniy muhitida tarixnavislikning sifat va mazmun jihatdan yangi bosqichga ko‘tarilishi tahlil qilinadi. Alisher Navoiyning bevosita homiyligi va ilmiy-ma’rifiy tashabbuslari natijasida Mirxond, Xondamir, Ka moliddin Abdurazzoq Samarqandiy, Davlatshoh Samarqandiy va Zayniddin Vosifiy ijodida manbaga tayangan tahlil iy, qiyosiy yondashuv hamda sabab-oqibat bog‘liqliklarini aniqlash usullari mustahkamlandi. Tadqiqotda “Ravzat us-safo”, “Habib us-siyar”, “Matla’ as-sa’dayn va majma’ al-bahrayn”, “Tazkirat ush-shuaro”, “Badoyi’ al- vaqoyi’”, shuningdek Navoiy qalamiga mansub “Tarixi anbiyo va hukamo” hamda “Tarixi mulki Ajam” asarlarining mazmuni va xususiyatlari ko‘rsatildi.
В статье анализируется вывод историографии в научно-культурной среде Герата на новый качественный и содержательный этап в годы правления султана Хусейна Мирзы. Благодаря непосредственному покровительству Алишера Навои и его научно-просветительским инициативам в трудах Мирхонда, Хавандмира, Камолиддина Абдураззока Самарканди, Давлатшаха Самарканди и Зайнуддина Васифи укрепились источниковедческий анализ, сравнительный подход и методы выявления причинно-следственных связей. В исследовании показаны содержание и особенности произведений Равзат ус-сафо, Ҳабиб ус-сияр, Матла ас-саъдайн ва мажма ал-баҳрайн, Тазкират уш-шуаро, Бадойи ал-вақойи, а также навоиевских Тарихи анбиё ва ҳукамо и Тарихи мулки Ажам.
The article analyzes how historiography in the scholarly-cultural milieu of Herat reached a new qualitative and substantive stage during the reign of Sultan Husayn Mirza. Owing to Alisher Navoi’s direct patronage and scholarly-educational initiatives, the works of Mirkhwand, Khwandamir, Kamoliddin Abdurazzoq Samarqandi, Davlatshoh Samarqandi, and Zayniddin Vosifi consolidated source-based analysis, comparative approaches, and methods for identifying causal relationships. The study outlines the content and features of Ravzat us-safo, Habib us-siyar, Matlaʿ as-saʿdayn va majmaʿ al-bahrayn, Tazkirat ush-shuaro, Badoyiʿ al-vaqoyiʿ, as well as Navoi’s Tarixi anbiyo va hukamo and Tarixi mulki Ajam.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Sulton Husayn Mirzo Alisher Navoiy Hirot maktabi Mirxond Xondamir Abdurazzoq Samarqandiy Davlatshoh Samarqandiy Zayniddin Vosifiy султан Хусейн Мирза Алишер Навои гератская школа Мирхонд Хавандмир Абдураззок Самарканди Давлатшах Самарканди Зайнуддин Васифи Sultan Husayn Mirza Alisher Navoi Herat school Mirkhwand Khwandamir Abdurazzoq Samarqandi Davlatshoh Samarqandi Zayniddin Vosifi
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art11/
Sherzod Jo‘rayev Norovich. Temuriylar davri Hirot tarixchilik maktabi // Al-Buxoriy. — 2026. — Maxsus son. — B. 95-106. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art11/
Шерзод Джораев Норович. Гератская историческая школа периоды Темуридов // Ал-Бухорий. — 2026. — Специальный выпуск. — С. 95-106. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art11/
Sherzod Jo‘rayev Norovich. The Herat school of historiography of the Timurid period // Al-Bukhari. — 2026. — Special issue. — pp. 95-106. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art11/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Абдураззоқ Самарқандий. (2008) Матлаи саъдайн ва мажмаи баҳрайн / Форс тилидан таржима ва изоҳлар муаллифи А.Ўринбоев. Ж. II. Қ. I. 1405 – 1429 йил воқеалари. – Т. : «O‘zbekiston». – 632 б
- Алишер Навоий. (1966) Мажолисун‐нафоис. Нашрга тайёрловчи С.Ғаниева. – Т.: Ғафур Ғулом
- Аҳмедов Б. (2003) Ўзбекистоннинг атоқли тарихшунос олимлари (био‐ библиографик маълумотнома). Тарихшунослар ва тарих муаллимлари учун қўлланма. – Т.: «Чўлпон». – 110 б. Al-BUXORIY Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag‘ishlangan maxsus son
- Бўриев О. (2017) Темурийлар даври ёзма манбаларида Марказий Осиё тарихий географияси. – Т.: «Mumtoz so‘z». – 352 б
- Восифий Зайниддин Маҳмуд. (1979) Бадоеъ ул-вақоеъ / Форсийдан тарж. Н. Норқулов. – Тошкент: Fan. – 214 б
- Давлатшоҳ Самарқандий. (1981) Шоирлар бўстони («Тазкират уш‐ шуаро»дан) Форс‐тожик тилидан Б.Аҳмедов тарж.; Шеърларни С.Раҳмон тарж. қилган. – Т.: Адабиёт ва санъат нашриёти. – 224 б
- Manz Beatrice Forbes. (2013) Timurlu İran’ında İktidar, Siyaset ve Din. Çev. Dilek Şendil. İstanbul: İş Bankası Yayınları
- Мирхонд. (1996) Равзат ус‐сафо.// Амир Темур ва Улуғбек замондошлари хотирасида / Б.Аҳмедов, У.Уватов, Ғ.Каримов ва бошқалар. – Т.: “Ўқитувчи”. – Б. 100‐135
- Норқулов Н. (1996) Темурийлар даври маданияти тарихидан лавҳалар. – Урганч: «Хоразм». – 127 б
- Rejepova Arazgul. (2019) Timurlarda kültürel hayat ve Sultan Hüseyin Baykara dönemi. – Yüksek Lisans Tezi. – Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı. – 133 s
- Şeşen Ramazan. (1998) Müslümanlarda Tarihi Coğrafya Yazıcılığı. İstanbul: İSAR Yayınları
- Хондамир Ғиёсиддин ибн Ҳумомиддин. (2013) Ҳабиб ус-сийар фи ахбори афроди башар / Форс тилидан тарж., муқаддима муаллифлари: Ж. Ҳазратқулов, И. Бекжонов. – Тошкент: Fan va texnologiya. – 1266 б
- Yıldırım T. (2002) Hüseyin Baykara Divanı (Metin-İnceleme-Dizin). Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Ankara. – S. 210
- Юсупова Д. (2001) Творческое наследие Хондамира как источник по истории и истории культуры Центральной Азии XV − XVI вв.: Автореф. дисс. ... докт. ист. наук. – Ташкент. − 67 с
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoTemuriylar davri Hirot tarixchilik maktabihttps://zenodo.org/records/23063803
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag'ishlangan maxsus son Ал-Бухорий. Научный журнал. Специальный выпуск к 690-летию Амира Темура Al-Bukhari. Scientific journal. Special issue for the 690th anniversary of Amir Temur
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.003.art11
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- Maxsus son, 2026Специальный выпуск, 2026Special issue, 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 95-106
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Sulton Husayn Mirzo, Alisher Navoiy, Hirot maktabi, Mirxond, Xondamir, Abdurazzoq Samarqandiy, Davlatshoh Samarqandiy, Zayniddin Vosifiyсултан Хусейн Мирза, Алишер Навои, гератская школа, Мирхонд, Хавандмир, Абдураззок Самарканди, Давлатшах Самарканди, Зайнуддин ВасифиSultan Husayn Mirza, Alisher Navoi, Herat school, Mirkhwand, Khwandamir, Abdurazzoq Samarqandi, Davlatshoh Samarqandi, Zayniddin Vosifi
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-20
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23063803
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059641
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



