ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Qasidalarda Temuriylar madhi

Восхваление Тимуридов в касыдах

Praise for the Timurids in qasidas

Xasanova Mashxura JumanovnaХасанова Машхура ДжумановнаXasanova Mashxura Jumanovna

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mumtoz adabiyotning murakkab janrlaridan biri b o‘lgan qasidaning shakllanishi va taraqqiyot bosqichlarini hukmdorlar faoliyati va homiyligisiz tasavvur qilib b o‘lmaydi. Bu janr tabiatan ijtimoiy-siyosiy xarakterga ega bo‘lib, uning rivoji bevosita davlatchilik an ’analari va saroy madaniyati bilan bog‘liq. Qasidaning shakllanishi va taraqqiy etishi saroy adabiy muhitining shakllanishi, ijtimoiy buyurtma va janr mundarijasi, moddiy ra g‘bat (sila) va mansab berish an ’anasi, qasidalarning yangi turlari paydo b o‘lishi yoki hukmdorning ijodkor ekanligi kabi omillarga bo g‘liq bo‘lgan.

Становление и этапы развития касыды – одного из сложнейших жанров классической литературы – невозможно представить без деятельности и покровительства правителей. Этот жанр по своей природе носит общественно-политический характер, а его расцвет непосредственно связан с традициями государственности и придворной культурой. Формирование и эволюция касыды зависели от таких факторов, как становление придворной литературной среды, социальный заказ и содержание жанра, традиции материального вознаграждения (сила) и присвоения чинов, возникновение новых видов оды, а также творческая деятельность самих правителей. Важную роль в развитии тюркского касидописания сыграла эпоха Тимуридов.

The formation and developmental stages of the qasida, one of the most complex genres of classical literature, cannot be envisioned without the influence and patronage of rulers. By its nature, this genre possesses a socio-political character, and its evolution is directly linked to the traditions of statehood and court culture. The growth of the qasida depended on several key factors: the emergence of a courtly literary environment, social demand and genre content, the tradition of material rewards ( sila) and appointments to office, the appearance of new types of odes, and the creative involvement of the rulers themselves.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Qasida mamduh adolat saxovat olim podshoh temuriylar turkiy qasidalar Касыда мамдух (восхваления) справедливость щедрость ученый падишах Темуридов турецких одах Qasida mamduh (the praised one) justice generosity scholar monarch Temurids Turkish odes

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.003.art09/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Абдуллаев В. (1948) Навоий Самарқандда. Тошкент: Ғ.Ғулом номидаги бадиий адабиёт нашриёти
  2. Абдураззоқ Самарқандий. (1969) Матлаъи саъдайн ва мажмаъи баҳрайн. Т.: Фан
  3. Алишер Навоий. (1987) Бадоеъ ул-бидоя. 20 томлик, 1-том. Т.: Фан
  4. Алишер Навоий. (1997) Мажолис ун-нафойис. 20 томлик, 13-том. Т.: Фан
  5. Алишер Навоий. (1997) Мажолис ун-нафойис. МАТ, 20 томлик, 13- том. Т.: 16-156-бетлар
  6. Алишер Навоий. (2000) Муҳокамат ул-луғатайн. 20 томлик, 16-том. Т.: Фан
  7. Аҳмадхўжаев Э. (1978) Гадоий (Ҳаёти ва ижодий мероси). Тошкент: Фан
  8. Давлатшоҳ Самарқандий. (1981) Шоирлар бўстони. Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти
  9. Девони Мавлоно Саккокий. (–) Ўзбекистон ФА Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти, 7685 инв
  10. Қаюмов А. (1996) Амир Темур қиссалари. Т.: Ёзувчи
  11. Мавлоно Саккокий девони. (2017) Т.: Мумтоз сўз
  12. Маллаев Н. (1965) Ўзбек адабиёти тарихи. Т.: Ўқитувчи
  13. Муҳиддинов М. (2005) Комил инсон-адабиёт идеали. Т.: Маънавият
  14. Рустамов Э. (1963) Узбекская поэзия в первой половине XV века. Москва
  15. Хасанова М.Ж. (2018) ХV аср туркий шеъриятида қасида жанри. Филология фанлари бўйича фалсафа доктори илмий даражаси учун ёзилган диссертация. Самарқанд. Al-BUXORIY Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag‘ishlangan maxsus son
  16. Ҳайитметов А. (1996) Темурийлар даври ўзбек адабиёти. Т.: Фан
  17. Шайх Аҳмад Тарозий. (1996) Фунун ул-балоға. Т.: Хазина

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag'ishlangan maxsus son Ал-Бухорий. Научный журнал. Специальный выпуск к 690-летию Амира Темура Al-Bukhari. Scientific journal. Special issue for the 690th anniversary of Amir Temur

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.003.art09
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
Maxsus son, 2026Специальный выпуск, 2026Special issue, 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
77-85
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Qasida, mamduh (the praised one), justice, generosity, scholar, monarch, Temurids, Turkish odesКасыда, мамдух (восхваления), справедливость, щедрость, ученый, падишах, Темуридов, турецких одахQasida, mamduh (the praised one), justice, generosity, scholar, monarch, Temurids, Turkish odes
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-04-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-20
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/ Maqola Статья Article Belbog‘li kurash mashg‘ulot jarayoniga sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashning pedagogik shart-sharoitlari va metodik asoslari Педагогические условия и методические основы интеграции технологий искусственного интеллекта в тренировочный процесс по поясной борьбе Pedagogical conditions and methodological foundations for integrating artificial intelligence technologies into the belt wrestling training process Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · 22-33-b.Муйдинов Махсудбек Рустамбек угли · 2026 · с. 22-33Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · pp. 22-33TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art03/