ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Hakim Termiziyning bilish nazariyasi

Теория познания (эпистемология) Хакима Термизи

Al-hakim at-tirmidhi's theory of knowledge (epistemology)

Usmonov Ibrohim SobirovichУсмонов Иброхим СобировичUsmonov Ibrohim Sobirovich

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu tadqiqotda Hakim Termiziyning epistemologiyasi islom tafakkurining muhim tushunchalaridan biri sifatida ko‘rib chiqiladi, bu yerda aql, naql va ma’naviy tajriba o‘lchovlari yaxlit doirada kesishadi. Termiziyning bilish nazariyasi uning shariat maqsadlari tushunchasi bilan chambarchas bog‘liq. Uning epistemologik qarashlari islom shariati doirasida shaklla ngan. Hakim Termiziyning epistemologiyasi matnlar germenevtikasiga tayanadi. U matnlarni tor va harfiy tushunishdan voz kechib, shariat maqsadlari doirasida tushunish, hikmatlarni anglab yetish, ma’naviy jihatlarni qamrab olish masalasiga e’tibor qaratadi. Zohiriy omil faqat masalaning tashqi p o‘stlog‘inigina tashkil etadi. Hakim Termiziyning epistemologik qarashlari tasavvuf va fiqh uyg‘unlashuviga xizmat qilgan. Natijada fiqh adabiyotida “shariat sirlari” degan alohida janr shakllangan b o‘lib, u yerda sh ar’iy hukmlarning k o‘zga ko‘rinmagan hikmatlari va maqsadlari ochib berilgan.

В данном исследовании рассматривается эпистемология Хакима Термизи как одна из важных концепций исламской мысли, где измерения разума, повествования и духовного опыта пересекаются в целостном круге. Теория познания Термизи тесно связана с его концепцией целей шариата. Его эпистемологические взгляды формируются в рамках исламского шариата. Эпистемология Хакима Термизи основана на герменевтике текстов. Он отказывается от узкого и буквального понимания текстов и сосредотачивается на их понимании в рамках целей шариата, постижении мудрости и охвате духовных аспектов. Внешний фактор составляет лишь внешнюю оболочку вопроса. Эпистемологические взгляды Хакима Термизи способствовали гармонизации суфизма и юриспруденции. В результате в юридической литературе сформировался особый жанр, называемый «секреты шариата», где раскрываются скрытая мудрость и цели шариатских постановлений

This study examines the epistemology of Hakim Termizi as one of the important concepts in Islamic thought, where the dimensions of reason, narrative, and spiritual experience intersect in a holistic manner. Termizi's theory of knowledge is closely linked to his concept of the objectives of Sharia. His epistemological views are formed within the framework of Islamic Sharia. Hakim Termizi's epistemology is based on textual hermeneutics. He rejects a narrow and literal understanding of texts and focuses on their understanding within the framework of Sharia's objectives, the attainment of wisdom, and the embrace of spiritual aspects. The external factor constitutes only the outer shell of the question. Hakim Termizi's epistemological views contributed to the harmonization of Sufism and jurisprudence. As a result, a special genre of legal literature, called "secrets of Sharia," emerged, revealing the hidden wisdom and purposes of Sharia rulings.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: bilish nazariyasi zohir ilmi botin ilmi shariat maqsadlari shariat sirlari hikmat теория познания внешняя наука внутренняя наука цели шариата тайны шариата мудрость theory of knowledge external science internal science goals of Sharia secrets of Sharia wisdom

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art10/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Balonpuriy S. (2010). Valiyulloh Dehlaviyning “Hujjatulloh al-bolig‘a” asarining kirish qismi. – Bayrut: Dar Ibn Kasir, T.1
  2. Dehlaviy V. (2010). Hujjatulloh al-bolig‘a / S.Balonpuriy nashri. – Bayrut: Dar Ibn Kasir, T.1
  3. Husayniy A. (1963). Al-ma’rifa inda al-Hakim at-Termiziy. – Qohira: Dor al-katib al-arabiy
  4. Ibn Arabiy Muhiddin (1999). Al-Futuhot al-Makkiya / A.Shamsiddin nashri. – Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiyya, T.1
  5. Javziya Ibn Qayyim (2007). Asror as-solat / Abu Ubayda Abdulg‘aniy nashri. – Qohira: Maktaba ibn al-Islam
  6. Juyushiy Muhammad (1981). Al-Hakim at-Termiziy: dirosa li osorihi va afkorihi. – Qohira: Dar an-Nahda al-arabiyya
  7. Omuliy H. (2012). Asror ash-sharia va atvor at-tariqa va anvor al-haqiqa / Rizo Muhammad tahqiqi. – Bayrut: Dar al-mahajja al-baydo
  8. Radtke B. (1994). “Ijtihad and Neo-Sufism”, Asiatische Studien = Études Asiatiques: Vol. 48: num. 3
  9. Termiziy H. (1965). As-Salot va maqosiduha / H.Zaydon nashri. – Qohira: Dar al-kitab al-arabiy
  10. Termiziy H. (1998). Bayon al-farq / A.Soyih nashri. – Qohira: Markaz al- kitab li-n-nashr
  11. Termiziy H. (1998). Isbot al-ilal. – Kasablanka: an-Najah al-jadida
  12. Termiziy H. (2023). Bahr at-Tafsir / J.Cho‘tmatov nashrga tayyorlagan. – Istanbul: Dor al-kutub al-arabiyya. – B. 201
  13. Zahriy Xolid (2003). Ta’lil ash-sharia bayna-s-sunna va-sh-shia. – Bayrut: Dar al-hadiy

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.002.art10
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
98-107
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
bilish nazariyasi, zohir ilmi, botin ilmi, shariat maqsadlari, shariat sirlari, hikmatтеория познания, внешняя наука, внутренняя наука, цели шариата, тайны шариата, мудростьtheory of knowledge, external science, internal science, goals of Sharia, secrets of Sharia, wisdom
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-04-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/ Maqola Статья Article Belbog‘li kurash mashg‘ulot jarayoniga sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashning pedagogik shart-sharoitlari va metodik asoslari Педагогические условия и методические основы интеграции технологий искусственного интеллекта в тренировочный процесс по поясной борьбе Pedagogical conditions and methodological foundations for integrating artificial intelligence technologies into the belt wrestling training process Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · 22-33-b.Муйдинов Махсудбек Рустамбек угли · 2026 · с. 22-33Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · pp. 22-33TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art03/