ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Shinjong o‘zbek shoirlarining she’riy unsurlar (qofiya) qo‘llash mahorati

Стилистическое мастерство применения поэтических элементов (рифмы) в творчестве синьцзянских узбекских поэтов

The skillful use of poetic elements (rhyme) in the works of Xinjiang Uzbek poets

Karimova Shahlo G‘aniyevna iDКаримова Шахло Ганиевна iDKarimova Shahlo G‘aniyevna iD

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqolada XX asr boshlarida Shinjon hududida yashab ijod qilgan o‘zbek shoirlar idan Aziziddin Muhammad o‘g‘li Vasliy (1919 -1985) ning she’riy unsurlarni q o‘llash mahorati tahlil qilinadi. Tad qiqotda shoirlar ijodida metafora, tashbeh, istiora, takror, ramz va boshqa badiiy ifoda vositalarining ishlatilish darajasi va ularning g‘oyaviy -badiiy vazifasi yoritiladi. Maqolada Vasliy ijodi misolida she’riy ifoda vositalarining individual uslub shakl lanishidagi o‘rni ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, shoir ijodida mumtoz adabiy an’analar bilan zamonaviy badiiy tafakkur uyg‘unlashuvi tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida tarixiy-adabiy tahlil, qiyosiy va matnshunoslik metodlaridan foydalanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Vasliy kabi shu davr Shinjong o‘zbek shoirlari she’riy unsurlardan mahorat bilan foydalanib, davr ruhini, ijtimoiy muammolarni va ma’rifatparvarlik g‘oyalarini badiiy ifodalashda muhim natijalarga erishgan. Ushbu maqola o‘zbek adabiyot i tarixida kam o‘rganilgan mintaqaviy she’riyat an’analarini yoritishga xizmat qiladi.

В данной статье анализируется мастерство использования поэтических средств узбекским поэтом Синьцзяна Васлий (1919-1985), который жил и творил в начале ХХ века на территории Синьцзян. В исследовании рассматривается степень использования таких художественных средств, как метафора, сравнение, аллегория, повтор, символ и другие поэтические приёмы, а также их идейно-эстетическая функция. На материале творчества Азизиддина Мухаммада оглы Васлия раскрывается роль поэтических средств в формировании индивидуального авторского стиля. Также анализируется синтез классических литературных традиций и современного художественного мышления в его поэзии. В работе применены историко-литературный, сравнительный и текстологический методы анализа. Результаты исследования показывают, что Васлий и другие узбекские поэты Синьцзяна умело использовали поэтические средства для художественного выражения духа эпохи, социальных проблем и идей просвещения. Данная статья способствует изучению малоисследованных региональных традиций узбекской поэзии. В статье анализируется мастерство использования поэтических средств в творчестве узбекских поэтов Синьцзяна. Рассматривается роль художественных приемов, таких как сравнение, метафора, гипербола и символ, а также их эстетическая значимость. В статье проведён анализ поэтических текстов и освещены особенности узбекской поэзии Синьцзяна, в том числе рассмотрены вопросы, связанные с использованием поэтических средств.

This article analyzes the mastery of poetic devices by the early 20th-century Uzbek poet of Xinjiang, Vasliy (1919-1985), who lived and worked in the region. The study examines the use and artistic functions of various poetic devices such as metaphor, simile, allegory, repetition, symbolism, and other literary techniques. Based on the works of Aziziddin Muhammad o‘g‘li Vasliy, the article explores the role of poetic devices in the formation of an individual authorial style. It also analyzes the synthesis of classical literary traditions with modern artistic thinking in his poetry. The research employs historical-literary, comparative, and textual analysis methods. The results show that Vasliy, along with other Uzbek poets of Xinjiang, skillfully used poetic devices to artistically express the spirit of the era, social issues, and enlightenment ideas. This article contributes to the study of under-researched regional traditions of Uzbek poetry..

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Shinjong o‘zbeklari she’riyat badiiy unsurlar poetik mahorat tashbeh istiora ramz qofiya murdaf muqayyad узбекские поэты Синьцзяна поэзия художественные средства поэтическое мастерство метафора символ ограниченная рифма Xinjiang Uzbek poets poetry poetic devices artistic mastery metaphor symbolism radif rhyme

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art03/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Abdurahmon Jomiy (2006). Risolai qofiya // Sharq mumtoz poetikasi Hamidulla Boltaboyev talqinida. Tarjimon D.Yusupova. –Т.: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti. 2006. -B.306
  2. Афоқова Н. (2005). Жадид шеърияти поэтикаси: Вазн ва қофия муаммолари – Тошкент: Фан, 2005. – 140 б
  3. Hamroyeva O. (2022). Mumtoz qofiya nazariyasi asoslari [Matn] : o‘quv qo‘llanma -Toshkent: Bookmany print, 2022. - 156 b
  4. Ҳожиаҳмедов А. (1998). Мумтоз бадиият малоҳати. –Тошкент: Шарқ, 1998. – 240 б
  5. Ҳурматжон Фикрат., Қодир Акбар (2005). Ўзбек адабиёти тарихи. Урумчи: Шинжонг халқ нашриёти. 2005. (уйғур тилида) (Hurmatjon Fikrat., Qodir Akbar. History of Uzbek literature. Urumchi: Xinjiang People’s Publishing House, 2005. (in Uyghur)
  6. Исҳоқов Ё. (2014). Сўз санъати сўзлиги. – Тошкент: O‘zbekiston, 2014. – 320 б
  7. Каримова Ш. (2018). Ўзбек мумтоз шеъриятида поэтик мазмун ва янгиланишлар (Завқий ва Муҳсиний ижоди мисолида). Фил. фан бўйича. ...дисс. – Тошкент. 2018
  8. Karimova Sh. (2025). XX asr boshlari Shinjong o‘zbek she’riyati. Monografiya. Toshkent, 2025
  9. Маматохунов У. (1960). Уйғур адабиёти классиклари. – Тошкент. 1960
  10. Қодирий Р. (1963). Уйғур адабиётида Навоий анъаналари / “Адабий мерос”. 1963. 1-китоб. 52-60 б
  11. ‫نەش خەلق شىنجاڭ .ئەكبەر قادىر :تەييارلانغان قىلىشقا نەشر .يازغۇچىلىرى ئۆزبېك شىنجاڭ‬ (1989). Шинжонг ўзбек адиблари. Нашрга тайёрловчи: Қодир Акбар. Шинжонг халқ нашриёти. 114-140 бетлар. FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2- son, 2026-yil
  12. Шамси Қайси Розий (1991). Ал мўъжам [ан мачонри ашъор ил – Аъжам. (“фарҳанги андозаҳон ашъори Ажам”). Муаллифи сар сухану тавзеҳот ва ҳозиркунандаи чоп У.Тоиров. – Душанбе. Адиб. 1991. С.161-162

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.002.art03
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
28-36
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Xinjiang Uzbek poets, poetry, poetic devices, artistic mastery, metaphor, symbolism, radif rhymeузбекские поэты Синьцзяна, поэзия, художественные средства, поэтическое мастерство, метафора, символ, ограниченная рифмаXinjiang Uzbek poets, poetry, poetic devices, artistic mastery, metaphor, symbolism, radif rhyme
ORCID
Karimova Shahlo G‘aniyevna — 0009-0000-5380-4852
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-04-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/ Maqola Статья Article Belbog‘li kurash mashg‘ulot jarayoniga sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashning pedagogik shart-sharoitlari va metodik asoslari Педагогические условия и методические основы интеграции технологий искусственного интеллекта в тренировочный процесс по поясной борьбе Pedagogical conditions and methodological foundations for integrating artificial intelligence technologies into the belt wrestling training process Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · 22-33-b.Муйдинов Махсудбек Рустамбек угли · 2026 · с. 22-33Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · pp. 22-33TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art03/