Maqola Статья Article
Piri Raisning dengizshunoslik asari “Bahriya” bo‘yicha tahlillar
Анализ морского труда Пири Реиса «Бахрие»
Analysis of Piri Reis’s nautical work “Bahriye”
Kamolov Jahongir Mamasidiqovich iDКамолов Джахонгир Мамасидикович iDKamolov Jahongir Mamasidiqovich iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada Usmoniylar imperiyasi davrida yashab, dengizchi, kartograf va olim sifatida shuhrat qozongan Piri Rais qalamiga mansub “Bahriya” asari tahlil qilinadi. Maqolada, avvalo, ushbu asarning mazmuni qaysi masalalarga qaratilgani, unda dengiz yo‘llari, portlar va qirg‘oq hududlarini tasvirlashdagi o‘ziga xos jihatlar yoritib beriladi. Shuningdek, “Bahriya”da tilga olingan sayohatlar qamrab olgan hududlar, ularning geografik xususiyatlari va navigatsion ahamiyati haqida fikr yuritiladi. Matnda Piri Raisning shaxsiyati, uning dengizchi va kartograf sifatida shakllanish jarayoni, asarni yozishdan ko‘zlagan maqsadi hamda nega aynan “Bahriya” (“Bahriye”, ya’ni dengizchilikka oid kitob) deb nomlanganiga doir ayrim mulohazalar ilgari suriladi. Shuningdek, muallifning Xristofor Kolumb tomonidan Amerikaning kashf qilinishi haqidagi ma’lumotlari, yangi ochilgan qit’aga doir tasavvurlari ham tahlil etiladi.
В данной статье рассматривается произведение «Бахрие» османского мореплавателя, картографа и учёного Пири Реиса, жившего и творившего в эпоху Османской империи. Прежде всего анализируется, на какие вопросы и проблемы направлено содержание этого труда, как в нём описываются морские пути, порты и прибрежные территории, а также какие особенности морской навигации в нём отражены. Отдельное внимание уделяется регионам, по которым, согласно «Бахрие», совершались плавания, их географическим характеристикам и значению для мореплавания и торговли. В статье также затрагиваются личность Пири Реиса, формирование его как мореплавателя и картографа, цели написания им данного труда и причины выбора названия «Бахрие» (то есть «морская книга», «книга о мореплавании»). Кроме того, анализируются сведения автора об открытии Америки Христофором Колумбом и представления Пири Реиса о новом континенте.
This article examines the work “Bahriye” by Piri Reis, a sailor, cartographer, and scholar who lived and worked during the Ottoman Empire. First, it analyses the main focus of the book’s content, the way it describes sea routes, ports, and coastal regions, and the specific features of navigation reflected in the text. Special attention is given to the regions covered by the voyages mentioned in “Bahriye,” their geographical characteristics, and their significance for maritime navigation and trade. The article also touches upon the personality of Piri Reis, his formation as a sailor and cartographer, the purpose for which he wrote this work, and the reasons why it was titled “Bahriye” (that is, a “sea book” or “book of navigation”). In addition, it analyses the author’s information about Christopher Columbus’s discovery of America and Piri Reis’s perception of the newly discovered continent.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Bahriya O‘rta yer dengizi Usmoniylar Amerika Sulton Sulaymon nasr nazm Magellan Kolumb Бахрия Средиземное море Османская империя Америка Султан Сулейман проза поэзия Магеллан Колумб Bahriya Mediterranean Sea Ottomans America Sultan Suleiman prose poetry Magellan Columbus
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.001.art12/
Kamolov Jahongir Mamasidiqovich. Piri Raisning dengizshunoslik asari “Bahriya” bo‘yicha tahlillar // Al-Buxoriy. — 2026. — 1-son (1). — B. 125-131. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.001.art12/
Камолов Джахонгир Мамасидикович. Анализ морского труда Пири Реиса «Бахрие» // Ал-Бухорий. — 2026. — № 1 (1). — С. 125-131. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.001.art12/
Kamolov Jahongir Mamasidiqovich. Analysis of Piri Reis’s nautical work “Bahriye” // Al-Bukhari. — 2026. — No. 1 (1). — pp. 125-131. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.001.art12/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Afet Inan (1983) Piri Reis’in Hayati ve Eserlari, Ankara
- Bergreen L. (2008) Over the Edge of the World: Magellan’s Terrifying Circumnavigation of the Globe. HarperCollins e-books
- Дузер Чет Ван (2010) Глобус Иоганна Шёнера 1515 года: расшифровка исследование, издательство американского философского общества
- Edward Eggleston (1889) American history, New York: D.Appleton and company
- Fuad Ezgü (1964) Piri Reis, Islam Ansiklopedisi, M.E.B., c. IX
- Katib Çelebi (1980) Tuhfetü’l-Kibar fi Esfari’l-Bihar, Istanbul, O.Ş. Gökyay tarafindan yayima hazirlanan nüsha, c.I
- Mine Esiner Özen (2006) Piri Reis ve Müntehab-i Kìtab-i Bahriye, Osmanli Bilimi Araştirmalari VII/2. Topkapi Sarayi Müzesi Kütüphanesi, Revan 1633 numarada kayitlidir
- Piri Reis (1973) Kitab-i Bahriyye. Kervan Kitabçilik A.Ş. ofset tesisleri. Türkiye cumhurbaşkanliği Ankara
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoPIRI RAISNING DENGIZSHUNOSLIK ASARI "BAHRIYA" BO'YICHA TAHLILLARhttps://zenodo.org/records/19260711
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 1-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 1, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 1, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.001.art12
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 1-son (1), 2026№ 1 (1), 2026No. 1 (1), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 125-131
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Bahriya, O‘rta yer dengizi, Usmoniylar, Amerika, Sulton Sulaymon, nasr, nazm, Magellan, KolumbБахрия, Средиземное море, Османская империя, Америка, Султан Сулейман, проза, поэзия, Магеллан, КолумбBahriya, Mediterranean Sea, Ottomans, America, Sultan Suleiman, prose, poetry, Magellan, Columbus
- ORCID
- Kamolov Jahongir Mamasidiqovich — 0009-0005-6245-1004
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-02-26
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.19260711
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059610
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



