ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Xorijiy til ta’limida realiylar orqali madaniy kompetensiyani shakllantirish: Didaktik imkoniyatlar

Формирование культурной компетенции через реалии в обучении иностранным языкам: Дидактический потенциал

Enhancing Cultural Competence Through Realia in Foreign Language Education: Didactic Potential

Egamberdiyeva Shahzoda Damirovna, Tursunaliyeva Muxlisa Baxtiyor qiziЭгамбердиева Шахзода Дамировна, Турсуналиева Мухлиса Бахтиёр кизиEgamberdiyeva Shahzoda Damirovna, Tursunaliyeva Muxlisa Baxtiyor qizi

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada xorijiy tillar ta’limida madaniy kompetensiyani rivojlantirishda realiylardan foydalanishning pedagogik ahamiyati yoritilgan. Realiylar – haqiqiy madaniy ob’ektlar, iboralar va ramzlar – til shakllari bilan ularning madaniy konteksti o‘rtasida bevosita bog‘liqlik yaratadi. Dars jarayoniga realiylarni kiritish o‘quvchilarga o‘rganilayotgan tilning ijtimoiy-madaniy haqiqatlari bilan tanishish imkonini beradi, nazariy bilimlarni amaliy kommunikativ tajribaga aylantiradi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, realiylarga asoslangan metodika talabalar motivatsiyasini, madaniyatlararo sezgirligini va tilning kontekstda qo‘llanilishini chuqurroq anglashini rivojlantiradi. Realiylar kognitiv va affektiv vosita sifatida madaniy ongni, empatiyani va kontekstual o‘rganishni rag‘batlantiradi – bular butunlay kommunikativ kompetensiyani shakllantirish uchun zarur. Natijalar shuni tasdiqlaydi ki, realiylarni qo‘llash zamonaviy til o‘qitishda dinamik, madaniyatga yo‘naltirilgan va o‘quvchiga asoslangan yondashuvni ta’minlaydi.

В статье рассматривается педагогическая значимость использования реалий в развитии культурной компетенции при обучении иностранным языкам. Реалии – аутентичные культурные объекты, выражения и символы – создают осязаемую связь между языковыми формами и культурным контекстом их функционирования. Интеграция реалий в учебный процесс обеспечивает учащимся аутентичное знакомство с социокультурной реальностью целевого языка, превращая абстрактные знания в осмысленный коммуникативный опыт. Исследование демонстрирует, что методика на основе реалий повышает мотивацию, межкультурную чувствительность и прагматическое понимание языка в контексте. Реалии выступают когнитивными и аффективными инструментами, формируя культурную осведомлённость, эмпатию и контекстное восприятие, необходимые для целостной коммуникативной компетенции. Результаты подтверждают, что включение реалий способствует более динамичному, культурно ориентированному и личностно-центрированному подходу к современному языковому обучению.

This article explores the pedagogical significance of using realia in developing cultural competence in foreign language education. Realia—authentic cultural objects, expressions, and symbols—create a tangible link between linguistic forms and their cultural contexts. Integrating realia into instruction provides learners with authentic exposure to the target language’s sociocultural realities, transforming abstract vocabulary and grammar into meaningful communicative experiences. The study demonstrates that realia-based methodology enhances motivation, intercultural sensitivity, and pragmatic language understanding. As cognitive and affective tools, realia foster cultural awareness, empathy, and contextual learning—essential for holistic communicative competence. Findings affirm that incorporating realia promotes a dynamic, culture-oriented, and learner-centered approach to modern language teaching.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: realiya madaniy kompetensiya madaniyatlararo muloqot metodika til o‘qitish kontekstual o‘rganish реалии культурная компетенция межкультурная коммуникация методика обучение языку контекстное обучение realia cultural competence intercultural communication methodology language teaching contextual learning

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.011.art04/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Byram M. (1997). Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. Clevedon: Multilingual Matters
  2. Creswell J. W. (2012). Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. Boston: Pearson Education
  3. Joseph P. (2000). The American Heritage Dictionary of English Language. Boston: Houghton Mifflin
  4. Kolb D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall
  5. Kramsch C. (1993). Context and Culture in Language Teaching. Oxford: Oxford University Press
  6. Seelye H. N. (1993). Teaching Culture: Strategies for Intercultural Communication. Lincolnwood, IL: National Textbook Company
  7. A.Strauss J. Corbin (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Thousand Oaks, CA: Sage Publications
  8. Liddicoat A. J. (2011). Intercultural Language Teaching and Learning. Oxford: Wiley-Blackwell
  9. B. Tomalin, S.Stempleski (1993). Cultural Awareness. Oxford: Oxford University Press
  10. Vygotsky L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press. - 42

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.011.art04
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
3-son (3), 2025№ 3 (3), 2025No. 3 (3), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
34-42
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
realia, cultural competence, intercultural communication, methodology, language teaching, contextual learningреалии, культурная компетенция, межкультурная коммуникация, методика, обучение языку, контекстное обучениеrealia, cultural competence, intercultural communication, methodology, language teaching, contextual learning
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-08-29
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/