Maqola Статья Article
Xalqaro baholash dasturlari asosida boshlang‘ich sinf oʻquvchilarida masala yechish koʻnikmasini shakllantirish mexanizmi
Механизм формирования навыков решения проблем у учащихся начальных классов на основе международных программ оценки
Mechanism for developing problem-solving skills in primary school students based on international assessment programs
Abdug‘aniyeva Shodmonoy Baxodirjon qiziАбдуганиева Шодмоной Баходиржон кизиAbdug‘aniyeva Shodmonoy Baxodirjon qizi
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada Xalqaro baholash dasturlari (PISA, PIRLS va boshqalar) asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida masala yechish ko‘nikmasini shakllantirishning didaktik mexanizmlari va ushbu jarayonning ta’limdagi ahamiyati keng yoritilgan. Maqolada masala yechish ko‘nikmasining pedagogik va psixologik asoslari, uning boshlang‘ich ta’limdagi o‘rni hamda xalqaro tajribada qo ‘llaniladigan usullar tahlil qilinadi. Xorijiy tajribalar, xususan, rivojlangan mamlakatlarning ta’lim tizimlarida qo‘llaniladigan strategiyalar va metodlar o‘rganilib, ularning O‘zbekiston ta’lim tizimiga moslashtirilishi imkoniyatlari muhokama qilinadi. Shuningdek, masala yechish ko‘nikmasini rivojlantirishda o‘qituvchilarning malakasini oshirish, zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanish va integratsiyalashgan yondashuvning ahamiyati ta’kidlanadi. Tadqiqotda xalqaro baholash dasturlari natijalarini tahlil qilish orqali boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatlarini oshirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
В статье подробно рассматриваются дидактические механизмы формирования навыков решения задач у учащихся начальных классов на основе международных программ оценки (PISA, PIRLS и др.), а также подчеркивается их значение в образовании. Анализируются педагогические и психологические основы навыков решения задач, их роль в начальном образовании и методы, применяемые в международной практике. Изучается зарубежный опыт, в частности стратегии и методы, используемые в образовательных системах развитых стран, и обсуждаются возможности их адаптации к системе образования Узбекистана. Подчеркивается важность повышения квалификации учителей, использования современных образовательных технологий и интегрированного подхода для развития навыков решения задач. На основе анализа результатов международных программ оценки разработаны практические рекомендации по повышению критического мышления и способностей к решению проблем у учащихся начальных классов.
This article comprehensively examines the didactic mechanisms for developing problem-solving skills in primary school students based on international assessment programs (PISA, PIRL S, etc.) and highlights their significance in education. The pedagogical and psychological foundations of problem-solving skills, their role in primary education, and the methods applied in international practices are analyzed. Foreign experiences, particularly the strategies and methods used in the education systems of developed countries, are studied, and possibilities for their adaptation to the Uzbekistan education system are discussed. The importance of enhancing teachers’ qualifications, utilizing modern educational technologies, and adopting an integrated approach to foster problem-solving skills is emphasized. Through the analysis of international assessment program results, practical recommendations are developed to enhance critical thinking and problem-solving abilities in primary school students.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: xalqaro tadqiqotlar matematik tafakkur differensiyalash assotsiatsiya kognitiv kontent kontekst tahlil interaktiv ta’lim международные исследования математическое мышление дифференциация ассоциация когнитивный контент контекст анализ интерактивное образование international studies mathematical thinking differentiation association cognitive content context analysis interactive education
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art09/
Abdug‘aniyeva Shodmonoy Baxodirjon qizi. Xalqaro baholash dasturlari asosida boshlang‘ich sinf oʻquvchilarida masala yechish koʻnikmasini shakllantirish mexanizmi // Innovatsion pedagogika va psixologiya. — 2025. — 1-son (1). — B. 83-94. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art09/
Абдуганиева Шодмоной Баходиржон кизи. Механизм формирования навыков решения проблем у учащихся начальных классов на основе международных программ оценки // Инновационная педагогика и психология. — 2025. — № 1 (1). — С. 83-94. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art09/
Abdug‘aniyeva Shodmonoy Baxodirjon qizi. Mechanism for developing problem-solving skills in primary school students based on international assessment programs // Innovative Pedagogy and Psychology. — 2025. — No. 1 (1). — pp. 83-94. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art09/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Azizova, Q. M. (2022). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining xalqaro tadqiqotlar misolida savodxonligini baholash. “Taʼlimdagi xalqaro tadqiqotlarning Yangi O‘zbekiston taraqqiyotidagi o‘rni” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferentsiya maqolalar toʼplami. – Toshkent
- Radjiev, A. B., Ismailov, A. A., Narziev, J. R., Axmedov, X. P., Tog‘aeva, G. O. (2019). O‘quvchilar savodxonligini baholash bo‘yicha xalqaro tadqiqotlar dasturi. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent
- Saidova, M. J. (2022). Masofaviy ta’lim sharoitida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining metodik tayyorgarligini takomillashtirish (Pedagogika fanlari doktori dissertatsiyasi). – Toshkent
- Qurbonova, M. F. (2021). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘quv-bilish kompetensiyalarini mustaqil ishlar jarayonida shakllantirish metodikasi (PIRLS xalqaro baholash dasturi talablari asosida) Avtoreferat. – Chirchiq
- Marshall Cavendish. (2003). Singapore Math: Primary Math Textbook 4A US Edition. - Singapore: Marshall Cavendish Education
- Стефанова, Н. Л. (1996). Теоретические основы развития системы методической подготовки учителей математики в педагогическом вузе (Диссертация доктора педагогических наук). – Санкт-Петербург
- Gustafsson, J. E., Hansen, K. Y., Rosén, M. (2018). TIMSS and PIRLS: Relationships among reading, mathematics, and science achievement at the fourth grade—Implications for early learning. – Chestnut Hill: TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College
- Ruzikulova, N. Sh. (2020). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish (Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori dissertatsiyasi). – Toshkent
- Sarimsoqova, G. T. (2020). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining fikrlash qobiliyatlarini o‘stirishda matnli masalalardan foydalanishning samaralari. – Toshkent
- Mukhtarova, Sh. M. (2023). O‘quvchilarning o‘qish savodxonligini baholash. – Toshkent
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoXalqaro baholash dasturlari asosida boshlang‘ich sinf oʻquvchilarida masala yechish koʻnikmasini shakllantirish mexanizmihttps://zenodo.org/records/23062973
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 1-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 1, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 1, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.010.art09
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 2181-4465
- SonВыпускIssue
- 1-son (1), 2025№ 1 (1), 2025No. 1 (1), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 83-94
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- xalqaro tadqiqotlar, matematik tafakkur, differensiyalash, assotsiatsiya, kognitiv, kontent, kontekst, tahlil,interaktiv t a’limмеждународные исследования, математическое мышление, дифференциация, ассоциация, когнитивный, контент, контекст, анализ, интерактивное образованиеinternational studies, mathematical thinking, differentiation, association, cognitive, content, context, analysis, interactive education
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-03-03
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062973
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059560



