Maqola Статья Article
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining axborotli matnlarni tahlil qilish jarayonidagi analitik fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish
Формирование навыков аналитического мышления у младших школьников в процессе анализа информационных текстов
Formation of analytical thinking skills of primary students in the process of analyzing informational texts
Kamolova Nafisa Turg‘unboyevnaКамолова Нафиса ТургунбоевнаKamolova Nafisa Turg‘unboyevna
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining axborotli matnlarni tahlil qilishda analitik fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish haqida so‘z boradi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining analitik fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish o‘quvchilarning mantiqiy va tizimli fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. Bu jarayon orqali ularning matnni to‘g‘ri tushunish, ma’lumotni ajratib olish va uni tahlil qilish imkoniyatlarini kengaytiradi. Analitik fikrlashni shakllantirish uchun matn ustida ishlashning samarali usullari, jumladan, qiyoslash, vizuallashtirish, muhim axborotni ajratib ko‘rsatish va muammoli savollar orqali tahlil qilish texnikalari qo‘llaniladi. Bu esa o‘quvchilarning bilimlarni chuqur o‘zlashtirishiga hamda ularni amaliyotda qo‘llashiga zamin yaratadi. PIRLS tadqiqotida axborotli matnlarni o‘qish va tahlil qilish o‘quvchilarning analitik fikrlash qobiliyatini rivojlantirish uchun muhim vosita hisoblanadi. Ushbu jarayon orqali o‘quvchilar mantiqiy fikrlash, axborotni qayta ishlash va mustaqil xulosa chiqarish ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar. Shu sababli, PIRLS talablariga mos holda o‘quvchilarni tayyorlash ta’lim jarayonida katta ahamiyatga ega.
В данной статье рассматривается развитие аналитического мышления у учащихся начальных классов при анализе информационных текстов. Формирование аналитического мышления у младших школьников способствует развитию их логического и системного мышления. Этот процесс расширяет их способность правильно понимать текст, выделять ключевую информацию и эффективно анализировать ее. Для формирования аналитического мышления применяются эффективные методы анализа текста, такие как сравнение, визуализация, выделение ключевой информации и проблемное обучение. Этот подход помогает учащимся глубже усваивать знания и применять их на практике. Исследование PIRLS рассматривает чтение и анализ информационных текстов как важный инструмент развития аналитического мышления учащихся. В этом процессе школьники приобретают навыки логического мышления, обработки информации и самостоятельного вывода. Поэтому подготовка учащихся в соответствии с требованиями PIRLS играет важную роль в образовательном процессе.
This article discusses the development of analytical thinking skills in primary school students when analyzing informational texts. Developing analytical thinking skills in primary school students helps improve their logical and systematic thinking abilities. Through this process, students enhance their ability to understand texts correctly, extract key information, and analyze it effectively. To develop analytical thinking, effective text analysis techniques such as comparison, visualization, highlighting key information, and problem-based inquiry methods are applied. This approach helps students acquire deep knowledge and apply it in practice. The PIRLS study considers reading and analyzing informational texts as an important tool for developing students’ analytical thinking skills. Through this process, students develop logical thinking, data processing, and independent reasoning skills. Therefore, preparing students according to PIRLS requirements plays a significant role in the educational process.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Boshlang‘ich ta’lim analitik fikrlash axborotli matnlarni tahlil qilish mantiqiy va tanqidiy fikrlash o‘quvchi ko‘nikmalari tahliliy yondashuv fikr yuritish qiyoslash va vizuallashtirish Начальное образование аналитическое мышление анализ информационных текстов логическое и критическое мышление навыки учащихся аналитический подход рассуждение сравнение и визуализация Primary education analytical thinking analysis of informational texts logical and critical thinking student skills analytical approach reasoning comparison and visualization
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art06/
Kamolova Nafisa Turg‘unboyevna. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining axborotli matnlarni tahlil qilish jarayonidagi analitik fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish // Innovatsion pedagogika va psixologiya. — 2025. — 1-son (1). — B. 54-63. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art06/
Камолова Нафиса Тургунбоевна. Формирование навыков аналитического мышления у младших школьников в процессе анализа информационных текстов // Инновационная педагогика и психология. — 2025. — № 1 (1). — С. 54-63. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art06/
Kamolova Nafisa Turg‘unboyevna. Formation of analytical thinking skills of primary students in the process of analyzing informational texts // Innovative Pedagogy and Psychology. — 2025. — No. 1 (1). — pp. 54-63. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art06/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Ashurova, N., Yuldasheva, S. (2022). Ta’limda analitik fikrlash va tahliliy yondashuvlarning roli. – Tashkent: Sharq
- Mirjalolova, L. (2016). Increase children’s speech activity. – Tashkent
- Bering, H., Taylor, C. (2017). Analytical thinking in elementary education: Strategies and approaches. – New York: Academic Press
- Davies, M., Green, A. (2014). Developing critical thinking skills in children. – Oxford: Oxford University Press
- Kholmatova, D. (2021). Boshlang‘ich ta’limda axborotli matnlarni tahlil qilish metodikasi. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi O‘qituvchilar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti
- Muminov, A. (2020). Ta’limda analitik fikrlashni rivojlantirishning ilmiy asoslari va usullari. – Toshkent: O‘zbekistan milliy universiteti
- Miller, P. (2015). Thinking critically in the classroom: Practical methods for teachers and students. – Boston: Pearson Education
- Zaripov, B. (2019). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish: Tahlil, metodika va yondashuvlar. – Toshkent: Fan va texnologiya
- Kamolova, N. T. PIRLS ma’lumotlarini tahlil qilish orqali o‘qitish va o‘qishni takomillashtirish // International Journal of Education, Social Science & Humanities. – Finland: Finland Academic Research Science Publishers
- OECD. (2012). PISA 2012 Assessment and analytical framework: Mathematics, reading, science, problem solving and financial literacy. – Paris: OECD Publishing
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoBoshlang‘ich sinf o‘quvchilarining axborotli matnlarni tahlil qilish jarayonidagi analitik fikrlash qobiliyatlarini shakllantirishhttps://zenodo.org/records/23062935
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 1-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 1, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 1, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.010.art06
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 2181-4465
- SonВыпускIssue
- 1-son (1), 2025№ 1 (1), 2025No. 1 (1), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 54-63
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Boshlang‘ich ta’lim, analitik fikrlash, axborotli matnlarni tahlil qilish, mantiqiy va tanqidiy fikrlash, o‘quvchi ko‘nik malari, tahliliy yondashuv, fikr yuritish, qiyoslash va vizuallashtirishНачальное образование, аналитическое мышление, анализ информационных текстов, логическое и критическое мышление, навыки учащихся, аналитический подход, рассуждение, сравнение и визуализацияPrimary education, analytical thinking, analysis of informational texts, logical and critical thinking, student skills, analytical approach, reasoning, comparison, and visualization
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-03-03
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062935
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059560



