Maqola Статья Article
Eftaliylarda davlat mafkurasi, huquq va mudofaa tizimi
Государственная идеология, право и система обороны у эфталитов
State ideology, law and defense system among the Hephthalites
Kamolov Jahongir Mamasidiqovich iDКамолов Джахонгир Мамасидикович iDKamolov Jahongir Mamasidiqovich iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada Eftaliylar davlati (V–VI asrlar) siyosiy va mafkuraviy asoslari, huquqiy tartibotlari hamda mudofaa tizimi tahlil etiladi. Tadqiqotda Eftaliylar hokimiyatining mafkuraviy poydevori, diniy va dunyoviy qarashlar hamda ularning davlat boshqaruvidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, jamiyat hayotida amal qilgan huquqiy normalar, adolat tamoyillari va ijtimoiy tabaqalanish jarayonlari haqida fikr yuritiladi. Maqolada Eftaliylar davlatining mudofaa siyosati, qo‘shin tuzilishi, harbiy taktika va strategiyalar, shuningdek, yirik yurishlar va tashqi xavflarga qarshi olib borilgan harbiy choralarga e’tibor qaratilgan. Tadqiqotdan ko‘rinadiki, Eftaliylar davlat mafkurasi markazlashgan hokimiyatni mustahkamlashga xizmat qilgan bo‘lsa, huquqiy tizim jamiyat barqarorligini ta’minlashda muhim omil bo‘lgan. Ularning mudofaa tizimi esa keng hududlarni saqlash va qo‘shni davlatlar bilan raqobat qilish imkonini bergan.
В данной статье анализируются политические и идеологические основы государства эфталитов (V–VI вв.), их правовые установления и система обороны. В исследовании освещены идеологическая основа власти эфталитов, религиозные и светские взгляды, а также их роль в государственном управлении. Кроме того, рассматриваются правовые нормы, действовавшие в общественной жизни, принципы справедливости и процессы социальной стратификации. В статье уделено внимание политике обороны государства эфталитов, структуре армии, военной тактике и стратегии, а также крупным походам и военным мерам против внешних угроз. Из исследования видно, что идеология государства эфталитов служила укреплению централизованной власти, правовая система была важным фактором обеспечения стабильности общества. Их система обороны позволяла сохранять обширные территории и конкурировать с соседними государствами.
This article analyzes the political and ideological foundations of the Ephthalite state (5th–6th centuries), its legal regulations, and defense system. The study highlights the ideological basis of Ephthalite power, religious and secular views, and their role in state governance. It also discusses legal norms operating in social life, principles of justice, and social stratification processes. The article focuses on the Ephthalite state's defense policy, army structure, military tactics and strategies, as well as major campaigns and military measures against external threats. The research shows that the Ephthalite state ideology served to strengthen centralized power, while the legal system was a key factor in ensuring societal stability. Their defense system enabled control over vast territories and competition with neighboring states.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Eftaliylar davlat mafkurasi huquqiy tizim mudofaa qo‘shin O‘rta asrlar tarixi sosoniylar Xun saltanati Эфталиты государственная идеология правовая система оборона войско история средних веков Сасаниды Хуннская империя Hephthalites state ideology legal system defense army medieval history Sassanids Hunnic Empire
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art11/
Kamolov Jahongir Mamasidiqovich. Eftaliylarda davlat mafkurasi, huquq va mudofaa tizimi // Al-Buxoriy. — 2025. — 4-son (4). — B. 109-119. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art11/
Камолов Джахонгир Мамасидикович. Государственная идеология, право и система обороны у эфталитов // Ал-Бухорий. — 2025. — № 4 (4). — С. 109-119. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art11/
Kamolov Jahongir Mamasidiqovich. State ideology, law and defense system among the Hephthalites // Al-Bukhari. — 2025. — No. 4 (4). — pp. 109-119. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art11/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Бичурин Н.Я. (Иакинф) (1950). Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. В 3-х томах. – Москва-Ленинград: Изд. АН СССР. – том II
- Бобоёров Ғ. (2018). Ғарбий Турк хоқонлигининг давлат тузуми. – Тошкент: Янги нашр
- Гафуров Б.Г. (1989). Таджики, древнейшая, древняя и средневековая история. Кн.1. – Душанбе: Ирфон
- Koca A. (2002). Eski Türklerde Devlet Geleneği ve Teşkilatı // Türkler. – Ankara. – Cilt 2. TARIX Al-BUXORIY 4 son, 2025-yil
- Kurbanov A. (2010). The Hephthalites: Archaeological and Historical Analysis. PhD thesis submitted to the Department of History and Cultural Studies of the Free University. – Berlin
- Litvinsky B.A. (1999). The Hephthalite Empire // History of Civilizations of Central Asia. Vol. III. UNESCO. – Delhi
- Материалы по истории древних кочевых народов группы дунху (1984) / Введение, перевод и комментарии В. С. Таскина. – Москва: Наука
- Taşağıl A. (2003). Gök-Türkler. I, 2. Baskı. – Ankara
- Тер-Мкртичян Л. Х. (1979). Армянские источники о Средней Азии V-VII вв. – Москва: Наука
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoEftaliylarda davlat mafkurasi, huquq va mudofaa tizimihttps://zenodo.org/records/23062407
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.006.art11
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 4-son (4), 2025№ 4 (4), 2025No. 4 (4), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 109-119
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Eftaliylar, davlat mafkurasi, huquqiy tizim, mudofaa, qo‘shin, O‘rta asrlar tarixi, sosoniylar, Xun saltanatiЭфталиты, государственная идеология, правовая система, оборона, войско, история средних веков, Сасаниды, Хуннская империяHephthalites, state ideology, legal system, defense, army, medieval history, Sassanids, Hunnic Empire
- ORCID
- Kamolov Jahongir Mamasidiqovich — 0009-0005-6245-1004
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-12-23
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062407
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059514
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



