ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Totemizm va fetishizmning bugungi kun turmush tarzida aks etishi

Проявление тотемизма и фетишизма в современном образе жизни

The reflection of totemism and fetishism in today’s lifestyle

Abdurasulov Akmal O‘ralovichАбдурасулов Акмал УраловичAbdurasulov Akmal O‘ralovich

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqola totemizm va fetishizm kabi ilk diniy e’tiqodlarning zamonaviy o‘zbek xalq madaniyatidagi davomiyligini o‘rganadi. Mavzu dolzarbligi insoniyatning qadimiy madaniy mer osini saqlash va transformatsiyasini tushunishda, xususan, globalizatsiya sharoitida mahalliy urf -odatlarning islom dini bilan simbiozini tahlil etishda namoyon b o‘ladi. Bu e’tiqodlarning bugungi kunda o‘zbekistonliklarning kundalik hayoti, urf -odat va marosimlaridagi rolini oshkor etish orqali madaniy identiklikni mustahkamlashga hissa q o‘shadi. Tadqiqot maqsadi – totemizm va fetishizmning o‘zbek xalqining urf -odatlarida, xususan , dafn marosimlari, t o‘y-ta’ziya va kundalik amaliyotlarda saqlanib qolgan ko‘rinishlarini tizimli ravishda k o‘rsatish va ularning zamonaviy hayotdagi t a’sirini baholashdir. Shuningdek, bu e’tiqodlar o‘zbek xalqining madaniy hayotining ajralmas qismi bo‘lib qolganligi va ularni saqlash madaniy merosni himoya qilish uchun muhim ekanligi ta’kidlanadi. Kelgusidagi tadqiqotlar uchun hududiy qiyosiy o‘rganishlar tavsiya etiladi.

В данной статье исследуется продолжение таких ранних религиозных верований, как тотемизм и фетишизм, в современной узбекской народной культуре. Актуальность темы проявляется в понимании сохранения и трансформации древнего культурного наследия человечества, в частности, в анализе симбиоза местных обычаев с исламской религией в условиях глобализации. Раскрывая роль этих верований в повседневной жизни, обычаях и обрядах узбекистанцев сегодня, статья вносит вклад в укрепление культурной идентичности. Цель исследования – систематически показать сохранившиеся проявления тотемизма и фетишизма в обрядах узбекского народа, в частности, в похоронных обрядах, торжествах и поминках, а также в повседневных практиках, и оценить их влияние на современную жизнь. Также подчеркивается, что эти верования остались неотъемлемой частью культурной жизни узбекского народа, и их сохранение важно для защиты культурного наследия. Для будущих исследований рекомендуются региональные сравнительные исследования.

This article explores the continuity of early religious beliefs such as totemism and fetishism in contemporary Uzbek folk culture. The relevance of the topic lies in understanding the preservation and transformation of humanity's ancient cultural heritage, particularly in analyzing the symbiosis of local customs with the Islamic religion in the context of globalization. By revealing the role of these beliefs in the daily life, customs, and rituals of Uzbek people today, the article contributes to the strengthening of cultural identity. The aim of the study is to systematically demonstrate the surviving manifestations of totemism and fetishism in the rituals of the Uzbek people, particularly in funeral rites, celebrations and commemorations, as well as in daily practices, and to assess their impact on modern life. It is also emphasized that these beliefs have remained an integral part of the cultural life of the Uzbek people, and their preservation is important for the protection of cultural heritage. Regional comparative studies are recommended for future research. Key word: Totemism fetishism cults burial rites daily chores tumors animals holy sites Surkhandarya region Fergana area

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Totemizm fetishizm kultlar dafn marosimlari kundalik yumushlar tumorlar hayvonlar muqaddas qadamjolar Surxondaryo viloyati Farg‘ona hududi Тотемизм фетишизм культы погребальные обряды повседневные практики туморы (культовые сооружения) животные священные места Сурхандарьинская область Ферганский регион Totemizm fetishizm kultlar dafn marosimlari kundalik yumushlar tumorlar hayvo nlar muqaddas qadamjolar Surx ondaryo viloyati Farg‘ona hududi

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.005.art14/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Ashirov A. (2007) O‘zbek xalqining qadimiy etiqod va marosimlari. – Toshkent
  2. Асқаров А. (2007) Ўзбек халқининг этногенези ва этник тарихи. – Тошкент: Университет
  3. Бичурин Н.Я. (1950) Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. Т. II. – Москва: Лелинград
  4. Баратов С.Р. (2016) Древнейшие этапы развития городской культуры Хорезмского оазиса // Материалы международной конференции: “Ўзбекистон археологияси Мустақиллик йилларида: ютуқлар ва истиқболлар” 15-16 сентябр. – Самарканд
  5. Dala yozuvlari. Surxandaryo viloyati Sherabod tumani (2025)
  6. Мурот Ўроз (1991) Турк асотирлари // Сирли олам. - № 6
  7. Толстов С.П. (1964) Қадимги Хоразм маданиятини излаб. – Тошкент: Фан нашриёти
  8. https://fati.uz

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.005.art14
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
3-son (3), 2025№ 3 (3), 2025No. 3 (3), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
137-147
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Totemizm, fetishizm, kultlar, dafn marosimlari, kundalik yumushlar, tumorlar, hayvo nlar, muqaddas qadamjolar, Surx ondaryo viloyati, Farg‘ona hududiТотемизм, фетишизм, культы, погребальные обряды, повседневные практики, туморы (культовые сооружения), животные, священные места, Сурхандарьинская область, Ферганский регионTotemizm, fetishizm, kultlar, dafn marosimlari, kundalik yumushlar, tumorlar, hayvo nlar, muqaddas qadamjolar, Surx ondaryo viloyati, Farg‘ona hududi
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-08-29
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/ Maqola Статья Article Belbog‘li kurash mashg‘ulot jarayoniga sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashning pedagogik shart-sharoitlari va metodik asoslari Педагогические условия и методические основы интеграции технологий искусственного интеллекта в тренировочный процесс по поясной борьбе Pedagogical conditions and methodological foundations for integrating artificial intelligence technologies into the belt wrestling training process Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · 22-33-b.Муйдинов Махсудбек Рустамбек угли · 2026 · с. 22-33Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · pp. 22-33TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art03/