ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Shaxsda milliy mansublik hissining psixologik jihatlari

Психологические аспекты чувства национальной принадлежности у личности

Psychological aspects of the sense of national belonging in an individual

Alimbayeva Shaxlo TursunovnaАлимбаева Шахло ТурсуновнаAlimbayeva Shaxlo Tursunovna

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu mansublik hissining namoyon b o‘lish darajasi, milliy avto va geterostereotiplarning o‘zaro uzviy bog‘liqlik masalalari ni o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqotning maqsadi shaxsda milliy mansublik hissining psixologik jihatlarini tadqiq etishd an iborat. Maqolada o‘zbek va rus tilida ta’lim oluvchi o‘quvchilarning etnik mansublik darajasi qiyosiy va korrelyatsion tahlil qilindi. Milliy mansublik hissining psixologik jihatlari yoritilgan mavjud ilmiy manbalarni o‘rganish natijasida avto va geterostereotiplarni o‘zaro uzviy b og‘liqligi aniqlandi. Tadqiqotda o‘smirlik va ilk o‘spirinlik davrida shaxsning etnik mansublikni anglashi jinsga xos ravishda tafovutlanishi, ammo milliy mansublikni his qilishga k o‘ra esa gender farqlar mavjud emasligi , shuningdek, o‘quvchi uchun asosiy ta’limning o‘z ona tilida amalga oshishi ontogenezning barcha bosqichida uning milliy mansublik hissining shakllanishiga ijobiy ta’sir k o‘rsatishi isbotlandi. Maqola yakunida shaxsda milliy mansublik hissini rivojlantirish uchun foydali ahamiyatga ega b o‘lgan tavsiyalar o‘rin olgan.

Целью исследования является изучение уровня проявления данного чувства принадлежности, взаимозависимости национальных авто- и гетеростереотипов. Целью исследования является изучение психологических аспектов чувства национальной принадлежности у человека. В статье проводится сравнительный и корреляционный анализ уровня этнической принадлежности студентов, обучающихся на узбекском и русском языках. В результате изучения имеющихся научных источников, освещающих психологические аспекты чувства национальной принадлежности, выявлено, что авто- и гетеростереотипы взаимозависимы. Исследование доказало, что в подростковом и раннем юношеском возрасте восприятие человеком этнической принадлежности различается по полу, но гендерных различий в чувстве национальной принадлежности не наблюдается, и что реализация базового образования для студента на родном языке положительно влияет на формирование у него чувства национальной принадлежности на всех этапах онтогенеза. В заключение статьи приводятся полезные рекомендации по формированию у личности чувства национальной принадлежности.

The aim of the study is to study the level of manifestation of this sense of belonging, the interdependence of national auto and heterostereotypes. The purpose of the study is to study the psychological aspects of the sense of national belonging in a person. The article provides a comparative and correlational analysis of the level of ethnic belonging of students studying in Uzbek and Russian. As a result of studying the available scientific sources that cover the psychological aspects of the sense of national belonging, it was revealed that auto and heterostereotypes are interdependent. The study proved that during adolescence and early adolescence, a person's perception of ethnic belonging differs by gender, but there are no gender differences in the sense of national belonging, and that the implementation of basic education for a student in his native language has a positive effect on the formation of his sense of national belonging at all stages of ontogenesis. The article concludes with useful recommendations for developing a sense of national identity in an individual.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: o‘smirlik davri ilk o‘spirinlik davri milliy mansublik affektiv komponent kognitiv komponent подростковый возраст ранняя юность национальная идентичность аффективный компонент когнитивный компонент adolescence early adolescence national identity affective component cognitive component

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.002.art03/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Ashirov A. (2004). O‘zbek milliy mentaliteti haqida ba’zi mulohazalar // O‘zbek xalqining kelib chiqishi: Ilmiy-metodologik yondashuvlar, etnogenetik va etnik tarix. Respublika ilmiy-nazariy seminar materiallari. – Toshkent
  2. Botirov B. (2011). O‘zbek mentalitetining psixologik xususiyatlari. – Toshkent: TDPU
  3. D. Arapbayeva, D. Arapbayeva. (2016). Yoshlarning oilaviy hayotga moslashuvida ma’naviy-axloqiy masalalar // Zamonaviy ta’lim, № 5
  4. Mamatov M. (1999). Etnopsixologiya. – Toshkent: O‘zMU
  5. Murodova M. (2006). Folklor va etnografiya. – Toshkent
  6. Rasulova Z. (2016). Nikoh toʻyi bilan bogʻliq an’analarning etnopsixologik xususiyatlari. Psixologiya, № 3. – B. 41–48
  7. Стефаненко Т. (2006). Этнопсихология: практикум. – Москва: Аспект Пресс
  8. Z. Nishanova, Sh. Alimbayeva. (2020). O‘zbek xalqining milliy psixologik xususiyatlari. – Toshkent: Fan va texnologiyalar
  9. Sh. Alimbayeva, B. Maxmudxo‘jayeva. (2015). Tartib mazmunini anglatuvchi konsеptlarning etnomadaniy jihatlari // TDPU ilmiy axborotlari, № 4
  10. Sh. Alimbayeva, L. Qudratova. (2019). Shaxsga iqtisodiy tarbiya berish – milliy an’ana sifatida // Shaxsda ilmiy dunyoqarash rivojlanishining psixologik imkoniyatlari va tarbiyaviy jihatlari. Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Toshkent: TDPU

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 2-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 2, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 2, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.002.art03
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
2-son (2), 2025№ 2 (2), 2025No. 2 (2), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
29-37
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
adolescence, early adolescence, national identity, affective component, cognitive componentподростковый возраст, ранняя юность, национальная идентичность, аффективный компонент, когнитивный компонентadolescence, early adolescence, national identity, affective component, cognitive component
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-08-17
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-13
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/