ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Turli yosh davrlarida aybdorlik va uyat kechinmalarining tutgan o‘rni

Роль переживания вины и стыда в разном возрасте

The role of experience of guilt and shame at different ages

Djurakulova Dilfuza FarxodovnaДжуракулова Дилфуза ФарходовнаDjurakulova Dilfuza Farxodovna

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada turli yosh davrlarida aybdorlik va uyat his- tuyg‘ularining shaxs ijtimoiy -psixologik hayotidagi o‘rni keng yoritiladi. Ularning o‘ziga xos xususiyatlari, o‘xshashlik va farqlari, shuningdek, ijtimoiy -psixologik mexanizmlari nazariy va amaliy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda aybdorlik va uyatning shaxs o‘z-o‘ziga munosabati, o‘z-o‘zini baholash jarayonlari, vijdon, qo‘rquv, agressiya, pushaymonlik kabi hissiyotlarga ta’siri o‘rganiladi. Maqola ushbu his-tuyg‘ularning turli yosh bosqichlarida shaxsning ijtimoiy munosabatlari, axloqiy me’yorlarga rioya qilishi va majburiyatlariga ta’sirini k o‘rib chiqadi. Aybdorlik va uyat hislari shaxsning o‘z xatolarini tushunish va tuzatish jarayonlarida muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot natijalari aybdorlik va uyatning shaxs rivojlanishidagi muhim rolini tushunishga yordam beradi va ularning ijtimoiy muhitdagi o‘rnini aniqlashtirishga xizmat qil adi.

В данной статье всесторонне рассматривается роль эмоций вины и стыда в социально-психологической жизни личности на разных возрастных этапах. Анализируются их уникальные характеристики, сходства и различия, а также социально-психологические механизмы с теоретической и практической точек зрения. Исследование изучает влияние вины и стыда на отношение к себе, процессы самооценки и их связь с такими эмоциями, как совесть, страх, агрессия и сожаление. Статья посвящена воздействию этих эмоций на социальные отношения личности, соблюдение моральных норм и обязанностей в различные возрастные периоды. Чувства вины и стыда играют важную роль в осознании и исправлении ошибок. Результаты исследования способствуют пониманию ключевой роли вины и стыда в развитии личности и их значения в социальной среде.

This article comprehensively examines the role of guilt and shame emotions in an individual’s socio-psychological life across various age periods. Their unique characteristics, similarities, and differences, as well as socio-psychological mechanisms, are analyzed from both theoretical and practical perspectives. The study explores the impact of guilt and shame on self-relation, self-esteem processes, and their connection to emotions such as conscience, fear, aggression, and regret. The article addresses the influence of these emotions on an individual’s social relationships, adherence to moral norms, and obligations across different age stages. Guilt and shame play a significant role in understanding and correcting one’s mistakes. The research findings contribute to understanding the crucial role of guilt and shame in personal development and their significance in the social environment.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Ayb aybdorlik hissi uyat vijdon xato qo‘rquv agressiya ijtimoiy hissiyot majburiyat o‘z-o‘ziga munosabat o‘z-o‘zini baholash xo‘rlanish вина вина стыд совесть ошибка страх агрессия социальное чувство приверженность самооценка самоуважение унижение guilt guilt shame conscience mistake fear aggression social feeling commitment self-esteem self-esteem humiliation

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.002.art02/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi «2022- 2026-mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida»gi PF- 60-sonli Farmoni
  2. Djurakulova D. (2023). Aybdorlik va uyat psixologik fenomen sifatida. Monografiya. – Samarqand: SamDU nashriyoti. – 132 b
  3. Djurakulova D. (2023). Shaxsda aybdorlik hissi namoyon bo‘lishining psixologik xususiyatlari. Avtoreferat (PhD). – Toshkent
  4. Дэн Дубравин. (2019). Психология эмоций: чувства под контролем. – Киев: Агентство «IPIO»
  5. Изард К. (2002). Психология эмоций. – Санкт-Петербург: Питер
  6. Ильин Е. (2019). Эмоции и чувства: Учебное пособие. – Санкт- Петербург: Питер
  7. Куницына В. (1991). Трудности межличностного общения (Диссертация на соискание ученой степени доктора психологических наук). – Санкт- Петербург
  8. Льюис М. (1993). Самосознательные эмоции: смущение, гордость, стыд и вина. – Нью-Йорк, – Лондон: “The Guilford Press”
  9. Матюшин Г. (1998). Стыд и совесть как формы моральной самооценки. – Москва: Изд-во МГОПУ: НОУ
  10. Муздыбаев К. (1995). Переживание вины и стыда. – Санкт-Петербург: Санкт-Петербургский филиал Института социологии

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 2-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 2, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 2, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.002.art02
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
2-son (2), 2025№ 2 (2), 2025No. 2 (2), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
15-28
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Ayb, aybdorlik hissi, uyat, vijdon, xato, q o‘rquv, agressiya, ijtimoiy hissiyot, majburiyat, o‘z-o‘ziga munosabat, o‘z-o‘zini baholash, xo‘rlanish, kamsitilish, pushaymonlikвина, вина, стыд, совесть, ошибка, страх, агрессия, социальное чувство, приверженность, самооценка, самоуважение, унижение, дискриминация, раскаяниеguilt, guilt, shame, conscience, mistake, fear, aggression, social feeling, commitment, self-esteem, self-esteem, humiliation, discrimination, remorse
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-08-17
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-13
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/