ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Yuridik diskursda nutq aktlarining ahamiyati: pragmalingvistik perspektiv

Значение речевых актов в правовом дискурсе: прагмалингвистическая перспектива

The role of speech acts in legal discourse: a pragmalinguistic perspective

Rahmatova Bahora Ibodulla qiziРахматова Бахора ИбодуллаевнаRahmatova Bahora Ibodulla qizi

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada yuridik diskursda nutq aktlarining ahamiyati va funksiyalari batafsil o‘rganilgan. Nutq aktlari nazariyasiga asoslangan holda, maqolada deklarativ, buyruq beruvchi, va ma’lumot beruvchi nutq aktlarining yuridik kontekstda qanday qo‘llanishi va ularning pragmatik xususiyatlari tahlil etiladi. Tadqiqot yuridik hujjatlar, sud jarayonlari va fuqarolar murojaatlaridagi nutq aktlarining rasmiylik darajasini oshirishi, yuridik munosabatlarni boshqarishdagi rolini ko‘rsatadi. Shuningdek, maqolada nutq aktlarining yuridik matnlar va muloqotlarda huquqiy strategiyalarni shakllantirish va amalga oshirishdagi o‘ziga xos xususiyatlari ochib berilgan. Maqolaning asosiy maqsadi - nutq aktlari nazariyasi yuridik diskursda qanday vazifalarni bajarishi hamda ularning huquqshunoslik va tilshunoslikda tutgan o‘rni borasida olimlar tomonidan keltirilgan fikrlardan kelib chiqqan holda tahlil qilishga qaratilgan

Данная статья посвящена изучению роли и функций речевых актов в юридическом дискурсе. Основываясь на теории речевых актов, статья анализирует использование декларативных, директивных и информативных актов в юридическом контексте и их прагматические особенности. Исследование подчеркивает, как речевые акты в юридических документах, судебных процессах и обращениях граждан повышают уровень формальности, усиливают авторитетность и регулируют правовые отношения. Особое внимание уделено роли речевых актов в стратегическом управлении коммуникацией между государственными органами и гражданами, а также в реализации правовых норм и принятии решений. Статья раскрывает специфику речевых актов в формировании и реализации юридических стратегий в текстах и коммуникациях

This study explores the pragmalinguistic features of legal discourse using the lens of speech act theory, focusing on how different illocutionary acts function within various legal genres. Through a qualitative analysis of legislative texts, court rulings, and contractual agreements, the study identifies key illocutionary acts such as directives, declarations, assertives, commissives, and expressives, and examines their roles in establishing obligations creating legal realities and shaping commitments. The findings emphasize the importance of illocutionary force, authority, and institutional conventions in determining the legal meaning and implications of these acts. This analysis underscores the performative nature of legal language and its centrality in the practice of law

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: yuridik diskurs pragmalingvistika nutq aktlari nazariyasi illokutiv akt yuridik janrlar юридический дискурс прагмалингвистика теория речевых актов иллокутивная сила юридические жанры legal discourse pragmalinguistics speech act theory illocutionary act legal genres

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art06/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Abdurahmonova, N. (2023) Zamonaviy til nazariyasida “Diskurs” atamasi va unga ilmiy yondashuvlar // Finland International Scientific Journal of Education. (In Uzbek)
  2. Abduolimova, M., G‘aniyeva, N. (2024) Tilshunoslikda nutq akti nazariyasi va nutqiy aktlarning qo‘llanilishi // ORIENS. (In Uzbek)
  3. Akhmedova, S. (2016) Cross-Cultural Pragmatics of Legal Language in Uzbekistan and Russia // Tashkent State Institute of Oriental Studies
  4. Ashurova, D. (2019) On the Issue of Legal Regulation of Foreign Economic Agreements in the Agroindustrial Complex // Bulletin of Science and Practice
  5. Austin, J. (1962) How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press
  6. Bhatia, V. (1987) Language of the Law. – London: Longman
  7. Boboyeva M. (2022) Definition of the Lexical meaning of Spatial Prepositions // Porta Linguarium. – Spain. Vol. 11. – pp. 101-104
  8. Cotterill, J. (2003) Language and Power in Court: A Linguistic Analysis of the O.J. Simpson Trial. – London: Palgrave Macmillan
  9. Gibbons, J. (2003) Forensic Linguistics: An Introduction to Language in the Justice System. – Blackwell Publishing
  10. Hakimov, M. (2001) O‘zbek tilida matnning pragmatik talqini. – Toshkent. (In Uzbek)
  11. Heffer, C. (2005) The Language of Jury Trial: A Corpus-Aided Analysis of Legal-Lay Discourse. – London: Palgrave Macmillan
  12. Karasik, V. (2002) Linguistic and Cultural Types of Legal Communication. – Moscow. Moscow Linguistic University
  13. Karimov, M. (2019) Legal Genres in Uzbek Discourse: A Pragmatic Analysis. – Tashkent. National University of Uzbekistan
  14. Kurzon, D. (1986) It is Hereby Performed: Explorations in Legal Speech Act. – Amsterdam: John Benjamins
  15. Mukhamedov, M. (2017) Declarative Speech Acts in Uzbek Legal Judgments. – Tashkent. Uzbekistan Academy of Sciences. FILOLOGIYA Al-BUXORIY 4-son, 2024-yil
  16. Muratkhodjaeva, F. (2022) Cognitive-semantic analysis of the meanings of words and phrases in English and Uzbek and their translation problems // Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 10(6). – pp. 385-387
  17. Nuriddinov, T. (2015) Pragmatic Features of Legislative Discourse in the Uzbek Language. – Tashkent. Tashkent State University of Law
  18. Odilqoriyev, X. (2018) Davlat va huquq nazariyasi. – Toshkent: TDYU nashriyoti. (In Uzbek)
  19. Rasulov, R. (2010) Umumiy tilshunoslik. – Toshkent. (In Uzbek)
  20. Raxmatova, I. Style and structure of legal documents // Fundamental Aspects of Improving Teaching Foreign Languages in the epoch of modern globalization. Volume 2. – pp. 137-142
  21. Raxmatova, I. Yuridik diskursning turlari va o‘ziga xos xususiyatlari // Ijodkor o‘qituvchi, 05.11.2023. 33-son. ISSN:2181-2330 (In Uzbek)
  22. Safarov, Sh. (2008) Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. (In Uzbek)
  23. Searle, J. (1969) Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press
  24. Searle, J. (1979) Expression and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts. – Cambridge: Cambridge University Press
  25. Shcherbinin, A. (2018) Courtroom Discourse in Russian Legal Practice: A Pragmatic Perspective. – Moscow. Moscow State University
  26. Tiersma, P. (1999) Legal Language. – Chicago: University of Chicago Press

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.004.art06
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
4-son (4), 2024№ 4 (4), 2024No. 4 (4), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
50-60
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
legal discourse, pragmalinguistics, speech act theory, illocutionary act, legal genresюридический дискурс, прагмалингвистика, теория речевых актов, иллокутивная сила, юридические жанрыlegal discourse, pragmalinguistics, speech act theory, illocutionary act, legal genres
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-11-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-23
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/