ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Arab va oʻzbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari: umumiy va farqli jihatlar

Структурная характеристика фразеологизмов в арабском и узбекском языках: общие и различные аспекты

Structural characteristics of phraseological units in Arabic and Uzbek: common and different aspects

Boborajabov Muhammadiqbol EmomaliyevichБобораджабов Мухаммадикбол ЭмомалиевичBoborajabov Muhammadiqbol Emomaliyevich

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Jahon tilshunosligining hozirgi taraqqiyoti davrida turli xalq tillarini qiyosiy paradigmada inson omili bilan bogʻliq holda oʻrganish, til sistemasi birliklarining amalda real qo‘llanilishi masalalari talqini tilshunoslikning dolzarb masalalaridan biriga aylandi. Hozirgi zamon o‘zbek tili frazemasi, ayniqsa, uning muqobil variantiga oid birmuncha tadqiqotlar qilingan bo‘lishiga qaramay, bu sohada hali o‘z yechimini kutayotgan muammolar kam emas. Jumladan, o‘zbek tilidagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari g‘arb tillaridagi frazeologizmlar bilan o‘zaro qiyoslangan bo‘lsa-da, sharq tillari ayniqsa arab tilidagi frazeologizmlar bilan qiyoslanmagan. Shu nuqtayi nazardan arab va o‘zbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur tarkibini yoritish, umumiy va farqli jihatlarini tahlil qilish tilshunoslikda yechimi kutilayotgan masalalardan biridir. Ushbu maqolada arab va o‘zbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari yoritilgan. Muammoga yechim topish maqsadida arab va o‘zbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur tarkibi o‘rganildi. Ularning farqli va o‘xshash jihatlari ochib berildi. Shuningdek, qiyoslanayotgan tillardagi frazeologizmlar struktur jihatdan sodda va murakkab frazeologik birliklar tuzilishida shakllandi. Tadqiqot natijalari umumiy tilshunoslik, turli tillardagi frazeologik birliklarning umumiy va farqli jihatlari kabi muammolarning o‘rganilishida nazariy manba vazifasini oʻtaydi. Tadqiqot ishi natijalaridan arab va oʻzbek chogʻishtirma tilshunosligida frazeologik birliklarning xususiyatlarini qiyosiy aspektda tadqiq etishda foydalanish mumkin

В ходе современного развития мирового языкознания изучение различных национальных языков в сравнительной парадигме в связи с человеческим фактором, интерпретация вопросов практического применения единиц языковой системы стала одной из актуальных проблем языкознания. Несмотря на то, что были проведены некоторые исследования современной узбекской фразеологии, особенно ее альтернативного варианта, в этой области еще много проблем, которые ждут своего решения. Например, хотя структурные особенности узбекской фразеологии сравниваются с фразеологией западных языков, восточные языки не сравниваются с фразеологией арабского языка. С этой точки зрения выяснение структурного состава фразеологии арабского и узбекского языков, анализ общих и различных аспектов является одной из проблем, ждущих своего решения в языкознании. В данной статье описываются структурные особенности фразеологии арабского и узбекского языков. Для решения проблемы был изучен структурный состав фразеологизмов арабского и узбекского языков. Выявлены их различия и сходства. Также фразеологизмы в сравниваемых языках были сформированы в составе структурно простых и сложных фразеологических единиц. Результаты исследования служат теоретическим ресурсом при изучении таких проблем, как общее языкознание, общие и различные аспекты фразеологических единиц в разных языках. Результаты научно-исследовательской работы могут быть использованы при изучении особенностей фразеологических единиц в арабском и узбекском гибридном языкознании в сопоставительном аспекте

During the current development of world linguistics, the study of different national languages in the comparative paradigm in connection with the human factor, the interpretation of the issues of the practical application of language system units has become one of the urgent issues of linguistics. Despite the fact that some researches have been done on modern Uzbek phraseology, especially its alternative version, there are still many problems that are waiting to be solved in this field. For example, although the structural features of Uzbek phraseology are compared with phraseology in Western languages, Eastern languages are not compared with phraseology in Arabic. From this point of view, clarification of the structural composition of phraseology in Arabic and Uzbek languages, analysis of common and different aspects is one of the issues waiting to be solved in linguistics. This article describes the structural features of phraseology in the Arabic and Uzbek languages. In order to find a solution to the problem, the structural composition of phraseologisms in Arabic and Uzbek languages was studied. Their differences and similarities were revealed. Also, phraseologisms in the compared languages were formed in the structure of structurally simple and complex phraseological units. The results of the research serve as a theoretical resource in studying problems such as general linguistics, common and different aspects of phraseological units in different languages. The results of the research work can be used to study the characteristics of phraseological units in Arabic and Uzbek hybrid linguistics in a comparative aspect

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: frazeologizm semantik verbal substansiv fe’l ot sifat ravish hol ega kesim komponent фразеологизм смысловой глагольный существительный глагол существительное прилагательное наречие падеж притяжательный падеж причастие компонент phraseologism semantic verbal substantive verb noun adjective adverb case possessive participle component

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art05/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Бекиров Р.А. (2016) Общие вопросы лексико-семантических преобразований в глагольных фразеологизмах арабского языка // Научный вестник Крыма. – № 2(2). – С. 142
  2. Бекиров Р.А. (2011) Классификация глагольных фразеологизмах арабского языка на мезосинтаксическом уровне // Ученые записки Таврического национального университета им. В. И. Вернадского. Серия «Филология. Социальные коммуникации. – №
  3. С. 130-135. 3. Бозорбоев К. (2000) Ўзбек сўзлашув нутқи фразеологизмлари. Филол. фан. бўйича фалс. докт. (PhD). – Самарқанд
  4. Gʻaniyeva Sh.A. (2017) Oʻzbek frazeologizmlari strukturasi. (Shakliy va mazmuniy modellashtirish). Filol. fan. boʻyicha fals. dokt. (PhD) … diss. avtoref. – Fargʻona
  5. Раҳматуллаев Ш. (1978) Ўзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. – Тошкент: Ўқитувчи. – 407 б
  6. Ҳожиев А. (1985) Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси давлат илмий нашриёти. – 520 б
  7. Жамолхонов Ҳ. (2005) Ҳозирги ўзбек адабий тили. – Тошкент: Талқин. – 321 б
  8. Юлдошев Б. (2007) Ўзбек фразеологияси ва фразеографиясининг шаклланиши ҳамда тараққиёти. – Самарқанд: СамДУ. – 106 б
  9. Бердиёров Х., Расулов Р., Йўлдошев Б. (1976) Ўзбек фразеологиясидан материаллар. I қисм. – Самарқанд. – 176 б
  10. :‫الدكتور محمد محمد داود. معجم التعبير الاصطلاحي في العربية المعاصرة. – القاهرة‬ 394 .‫ – ص‬.٢٠٠٣ ،‫.دار الغريب للطباعة و النشر و التوزيع‬ FILOLOGIYA Al-BUXORIY 4-son, 2024-yil

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.004.art05
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
4-son (4), 2024№ 4 (4), 2024No. 4 (4), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
39-49
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
phraseologism, semantic, verbal, substantive, verb, noun, adjective, adverb, case, possessive, participle, component, preposition, addition, conjunction, agreement, phrase, sentenceфразеологизм, смысловой, глагольный, существительный, глагол, существительное, прилагательное, наречие, падеж, притяжательный падеж, причастие, компонент, предлог, дополнение, союз, согласие, словосочетание, предложениеphraseologism, semantic, verbal, substantive, verb, noun, adjective, adverb, case, possessive, participle, component, preposition, addition, conjunction, agreement, phrase, sentence
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-11-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-23
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/