ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Turk va o‘zbek tillarida inson obrazini ifodalovchi fitomorf birliklar va ularning leksik-semantik tahlili

Фитоморфные единицы, выражающие образ человека в турецком и узбекском языках и их лексико-семантический анализ

Phytomorphic units expressing human image in Turkish and Uzbek and their lexical-semantic analysis

Salimova Zebo Rustam qiziСалимова Зебо РустамовнаSalimova Zebo Rustam qizi

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu ilmiy maqola turk va o‘zbek tillarida inson qiyofasi va xarakter xususiyatlarini berishda fitomorf birliklardan foydalanish masalalariga bag‘ishlanadi. Fitonimlar orqali inson qiyofasini ifodalashda til imkoniyatlarining kengligi ko‘rib chiqiladi. Turk tilida fitonimlar va ularning o‘zbek tilidagi muqobili ko‘rib chiqiladi va tahlil etiladi. Tilda fitonimlarning badiiy tasvir uchun xizmat qilishi, ularning badiiy san’atlarni hosil qilishdagi ahamiyatini koʻrsatish, turk va oʻzbek tili fitonimiyasini boyitish uchun xizmat qiladi. Meva va o‘simlik nomlari orqali inson qiyofasini aks ettirish, ularning xarakterlarini ochib berishda tilning so‘z boyligiga e’tibor qaratiladi. Maqolada fitonimlarning badiiy tasvir uchun xizmat qilishi, ularning badiiy san’atlarni hosil qilishdagi ahamiyati (meva, anor, gul, sumbul, sarv, noranji, binafsha, nargis, lola, shamshod, bugʻdoy, arpalar) oʻxshatish, tashbeh, tashxis kabi she’riy san’atlarni yaratishda muhim leksik vosita vazifasini bajarganligi koʻrsatilgan

Данная научная статья посвящена использованию фитоморфных единиц в турецком языке для описания внешности и черт характера человека. Рассмотрена широта языковых возможностей в выражении образа человека посредством фитонимов. Рассмотрены и проанализированы фитонимы на турецком языке и их узбекские эквиваленты. Использование фитонимов в языке служит художественному образу, показывает их значение в создании художественных искусств, обогащает фитонимию турецкого и узбекского языков. Особое внимание уделяется лексике языка, отражающей образ человека и раскрывающей его характер через названия фруктов и растений. В статье рассматривается использование фитонимов художественных образов, их значение в создании художественных произведений (фрукт, гранат, цветок, кипарис, апельсин, фиалка, нарцисс, тюльпан, шамшад, пшеница, ячмень), сравнения, аллюзия и др. Показано, что оно выполняло функцию важного лексического средства в творчестве художественных произведений

This scientific article is devoted to the use of phytomorphic units in the Turkish and Uzbek language to describe human appearance and character traits. The breadth of language possibilities in expressing the human image through phytonyms is analyzed. Phytonyms in Turkish and their Uzbek equivalents are observed. The use of phytonyms in the language serves for an artistic image, to show their importance in the creation of literary arts, and to enrich the phytonymy of the Turkish and Uzbek languages. Emphasis is placed on the vocabulary of the language in reflecting the human image and revealing their characters through the names of fruits and plants. In the article, the use of phytonyms for artistic images, their importance in the creation of artistic works (fruit, pomegranate, flower, cypress, orange, violet, narcissus, tulip, shamshad, wheat, barley), simile, allusion, etc. It is shown that it performed the function of an important lexical tool in the creation of artistic arts

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Til inson qiyofasi xarakter fitonim obraz portret ijobiy salbiy tashqi ko‘rinish o‘xshatish obraz muqobil Язык образ человека характер фитоним образ портрет позитив негатив облик сравнение образ альтернатива Language human image character phytonym image portrait positive negative appearance simile image alternative

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art03/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Deyimler Sözlüğü. – İstanbul: İnkilap Kitabevi, 1995. – S. 1205
  2. Esendal M. (2010) Türkçe Sözlük. – Ankara
  3. Kemal Y. (2010) Türkçe Sözlük. – Ankara. – S. 1088
  4. Ortaç Y. (1999) Türkçe Sözlük – Ankara. – S. 206
  5. Türkçe Sözlük. I-II. – Ankara: Türk Tarih Kurumu Basım Evi, 1988. – S. 745
  6. Usmanova Sh. (2019) Lingvokulturologiya. – Toshkent. – B. 153
  7. Ахметова Э. (2012) Названия овощей и фруктов в татарском языке. Автореф. канд. филол. наук. – Казань. – C. 229
  8. Бурганова Н. (1976) О татарских народных названиях растений. Вопросы лексикологии и лексикографии. – Казань. – C. 141

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.004.art03
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
4-son (4), 2024№ 4 (4), 2024No. 4 (4), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
23-30
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Language, human image, character, phytonym, image, portrait, positive, negative, appearance, simile, image, alternative, equivalent, language circle, meaning transferЯзык, образ человека, характер, фитоним, образ, портрет, позитив, негатив, облик, сравнение, образ, альтернатива, эквивалент, языковой круг, передача значенияLanguage, human image, character, phytonym, image, portrait, positive, negative, appearance, simile, image, alternative, equivalent, language circle, meaning transfer
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-11-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-23
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/