Maqola Статья Article
Turk va o‘zbek tillarida inson obrazini ifodalovchi fitomorf birliklar va ularning leksik-semantik tahlili
Фитоморфные единицы, выражающие образ человека в турецком и узбекском языках и их лексико-семантический анализ
Phytomorphic units expressing human image in Turkish and Uzbek and their lexical-semantic analysis
Salimova Zebo Rustam qiziСалимова Зебо РустамовнаSalimova Zebo Rustam qizi
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu ilmiy maqola turk va o‘zbek tillarida inson qiyofasi va xarakter xususiyatlarini berishda fitomorf birliklardan foydalanish masalalariga bag‘ishlanadi. Fitonimlar orqali inson qiyofasini ifodalashda til imkoniyatlarining kengligi ko‘rib chiqiladi. Turk tilida fitonimlar va ularning o‘zbek tilidagi muqobili ko‘rib chiqiladi va tahlil etiladi. Tilda fitonimlarning badiiy tasvir uchun xizmat qilishi, ularning badiiy san’atlarni hosil qilishdagi ahamiyatini koʻrsatish, turk va oʻzbek tili fitonimiyasini boyitish uchun xizmat qiladi. Meva va o‘simlik nomlari orqali inson qiyofasini aks ettirish, ularning xarakterlarini ochib berishda tilning so‘z boyligiga e’tibor qaratiladi. Maqolada fitonimlarning badiiy tasvir uchun xizmat qilishi, ularning badiiy san’atlarni hosil qilishdagi ahamiyati (meva, anor, gul, sumbul, sarv, noranji, binafsha, nargis, lola, shamshod, bugʻdoy, arpalar) oʻxshatish, tashbeh, tashxis kabi she’riy san’atlarni yaratishda muhim leksik vosita vazifasini bajarganligi koʻrsatilgan
Данная научная статья посвящена использованию фитоморфных единиц в турецком языке для описания внешности и черт характера человека. Рассмотрена широта языковых возможностей в выражении образа человека посредством фитонимов. Рассмотрены и проанализированы фитонимы на турецком языке и их узбекские эквиваленты. Использование фитонимов в языке служит художественному образу, показывает их значение в создании художественных искусств, обогащает фитонимию турецкого и узбекского языков. Особое внимание уделяется лексике языка, отражающей образ человека и раскрывающей его характер через названия фруктов и растений. В статье рассматривается использование фитонимов художественных образов, их значение в создании художественных произведений (фрукт, гранат, цветок, кипарис, апельсин, фиалка, нарцисс, тюльпан, шамшад, пшеница, ячмень), сравнения, аллюзия и др. Показано, что оно выполняло функцию важного лексического средства в творчестве художественных произведений
This scientific article is devoted to the use of phytomorphic units in the Turkish and Uzbek language to describe human appearance and character traits. The breadth of language possibilities in expressing the human image through phytonyms is analyzed. Phytonyms in Turkish and their Uzbek equivalents are observed. The use of phytonyms in the language serves for an artistic image, to show their importance in the creation of literary arts, and to enrich the phytonymy of the Turkish and Uzbek languages. Emphasis is placed on the vocabulary of the language in reflecting the human image and revealing their characters through the names of fruits and plants. In the article, the use of phytonyms for artistic images, their importance in the creation of artistic works (fruit, pomegranate, flower, cypress, orange, violet, narcissus, tulip, shamshad, wheat, barley), simile, allusion, etc. It is shown that it performed the function of an important lexical tool in the creation of artistic arts
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Til inson qiyofasi xarakter fitonim obraz portret ijobiy salbiy tashqi ko‘rinish o‘xshatish obraz muqobil Язык образ человека характер фитоним образ портрет позитив негатив облик сравнение образ альтернатива Language human image character phytonym image portrait positive negative appearance simile image alternative
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art03/
Salimova Zebo Rustam qizi. Turk va o‘zbek tillarida inson obrazini ifodalovchi fitomorf birliklar va ularning leksik-semantik tahlili // Al-Buxoriy. — 2024. — 4-son (4). — B. 23-30. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art03/
Салимова Зебо Рустамовна. Фитоморфные единицы, выражающие образ человека в турецком и узбекском языках и их лексико-семантический анализ // Ал-Бухорий. — 2024. — № 4 (4). — С. 23-30. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art03/
Salimova Zebo Rustam qizi. Phytomorphic units expressing human image in Turkish and Uzbek and their lexical-semantic analysis // Al-Bukhari. — 2024. — No. 4 (4). — pp. 23-30. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Deyimler Sözlüğü. – İstanbul: İnkilap Kitabevi, 1995. – S. 1205
- Esendal M. (2010) Türkçe Sözlük. – Ankara
- Kemal Y. (2010) Türkçe Sözlük. – Ankara. – S. 1088
- Ortaç Y. (1999) Türkçe Sözlük – Ankara. – S. 206
- Türkçe Sözlük. I-II. – Ankara: Türk Tarih Kurumu Basım Evi, 1988. – S. 745
- Usmanova Sh. (2019) Lingvokulturologiya. – Toshkent. – B. 153
- Ахметова Э. (2012) Названия овощей и фруктов в татарском языке. Автореф. канд. филол. наук. – Казань. – C. 229
- Бурганова Н. (1976) О татарских народных названиях растений. Вопросы лексикологии и лексикографии. – Казань. – C. 141
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoPhytomorphic units expressing human image in Turkish and Uzbek and their lexical-semantic analysishttps://zenodo.org/records/23060273
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2024
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2024.004.art03
- YilГодYear
- 2024
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 4-son (4), 2024№ 4 (4), 2024No. 4 (4), 2024
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 23-30
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Language, human image, character, phytonym, image, portrait, positive, negative, appearance, simile, image, alternative, equivalent, language circle, meaning transferЯзык, образ человека, характер, фитоним, образ, портрет, позитив, негатив, облик, сравнение, образ, альтернатива, эквивалент, языковой круг, передача значенияLanguage, human image, character, phytonym, image, portrait, positive, negative, appearance, simile, image, alternative, equivalent, language circle, meaning transfer
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2024-11-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-23
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23060273
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059376



