Maqola Статья Article
Turkiston jadidlaridan Shokir Muxtoriyning faoliyati va uning jamiyatdagi ijtimoiy muammolarga nisbatan qarashlari
Деятельность Шокира Мухтари, одного из представителей джадидов в Туркестане, и его отношение к социальным проблемам в обществе
The activity of Shokir Mukhtari, one of the Jadid representatives in Turkistan, and his attitudes on social problems in the society
Ochilova Gulmira MardonovnaОчилова Гулмира МардоновнаOchilova Gulmira Mardonovna
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada XX asr boshida Turkistonda keng yoyilgan ma’rifatparvarlik harakatining ko‘zga ko‘ringan vakillaridan biri Shokir Muxtoriyning hayoti, u haqda zamondoshlarining xotiralari va asarlarida asosiy e’tibor qaratilgan ijtimoiy hayot masalalari haqida ma’lumot beriladi. Jadidchilik harakatining faollaridan bo‘lmish Shokir Muxtoriyning millatni yuksal tirish yo‘lida qilgan mulohazalari, aytgan fikrlari, bu boradagi amaliy harakatlari haqida ma’lumotlar berib o‘tilgan. Xususan, o‘g‘il bolalar ta’limi bilan birga qizlar ta’limiga ham birdek e’tibor berish nima uchun lozim degan savolga juda o‘rinli fikr bildirilgani qayd etilgan. Xorijda tahsil olayotgan yoshlar masalasida ham uning s o‘zlari aytilar ekan, boshqa taraqqiy etayotgan davlatlarning ilg‘or talabalari miqdori bilan solishtirganda, bizning talabalarimiz soni juda oz ekanini asoslaganiga guvoh b o‘lamiz. Qolaversa, t o‘y- ma’raka sababidan yoshlarning ta’limiga yetarlicha e’tibor berilmaganligi holatlariga ham Shokir Muxtoriy munosabat bildirib yozgan maqolalari eslab o‘tiladi. Shokir Muxtoriy o‘z davrining ma’rifatparvar shaxslaridan b o‘lgani, pedago gik va muharrirlik ishlarida katta tajriba t o‘plagani, bu bilan xalqning hurmati va e’tirofiga sazovor bo‘lganini maqolada anglab yetamiz. Maqolada mazkur insonning hayoti va faoliyatini yoritish uchun arxiv manbalarida saqlanayotgan, hamda ba’zi kitoblard a chop etilgan esdaliklarga murojaat qilindi.
В статье приводятся сведения о жизни Шакира Мухтари, одного из видных представителей просветительского движения, распространенного в Туркестане в начале XX века, и воспоминания его современников, а также вопросы общественной жизни, которым уделялось внимание в их трудах. Приведены сведения о Шакире Мухтари, одном из активистов движения джадидов, его рассуждениях о развитии, мнениях и практических действиях в этом направлении. В частности, отмечено, что очень уместно было дано мнение по вопросу о том, почему необходимо уделять равное внимание образованию девочек и образованию мальчиков. Говоря о проблеме обучения молодежи за рубежом, мы видим, что количество наших студентов очень мало по сравнению с количеством продвинутых студентов других развивающихся стран. Кроме того, следует вспомнить статьи Шакира Мухтари, в которых он реагировал на случаи не уделения должного внимания образованию молодежи из-за свадьбы и траура. В статье мы понимаем, что Шакир Мухтари был одним из просвещенных людей своего времени, приобрел большой опыт в педагогической и редакторской работе, чем заслужил уважение и признание народа. Для освещения жизни и деятельности этого человека в статье использованы воспоминания, хранящиеся в архивных источниках и опубликованные в некоторых книгах.
The article provides information about the life of Shakir Mukhtari, one of the prominent representatives of the enlightenment movement that was widespread in Turkistan at the beginning of the 20th century, and the memories of his contemporaries, as well as the issues of social life focused on in their works. Information was given about Shakir Mukhtari, one of the activists of the Jadid movement, his comments about development, opinions, and practical actions in this regard. In particular, it was noted that a very appropriate opinion was given to the question of why it is necessary to pay equal attention to the education of girls along with the education of boys. When speaking about the issue of young people studying abroad, we can see that the number of our students is very small compared to the number of advanced students of other developing countries. In addition, the articles written by Shakir Mukhtari reacting to the cases of not paying enough attention to the education of young people due to the wedding and mourning are remembered. In the article, we understand that Shakir Mukhtari was one of the enlightened persons of his time, gained great experience in pedagogic and editorial work, and thus earned the respect and recognition of the people. In order to illuminate the life and activities of this person, the article referred to memories kept in archival sources and some published books.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Shokir Muxtoriy jadidchilik ta’lim millat taraqqiyot masalasi muharrirlik xotiralar e’tirof Шакир Мухтари движения джадидов образование нация проблема развития редакторство воспоминания признание Shakir Mukhtari Jadid movement education nation issue of development editorship memories recognition
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.003.art10/
Ochilova Gulmira Mardonovna. Turkiston jadidlaridan Shokir Muxtoriyning faoliyati va uning jamiyatdagi ijtimoiy muammolarga nisbatan qarashlari // Al-Buxoriy. — 2024. — 3-son (3). — B. 102-110. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.003.art10/
Очилова Гулмира Мардоновна. Деятельность Шокира Мухтари, одного из представителей джадидов в Туркестане, и его отношение к социальным проблемам в обществе // Ал-Бухорий. — 2024. — № 3 (3). — С. 102-110. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.003.art10/
Ochilova Gulmira Mardonovna. The activity of Shokir Mukhtari, one of the Jadid representatives in Turkistan, and his attitudes on social problems in the society // Al-Bukhari. — 2024. — No. 3 (3). — pp. 102-110. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.003.art10/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Hoji Muin. “Inqilob” jurnali. 1922-yil, 3-son
- Vadud Mahmud. “Marhum Shokir Muxtoriу” // “Mehnatkashlar tovushi” gazetasi, 1921-yil 12-fevral
- “Sadoyi Farg‘ona” gazetasi, 1914-yil 8-iyun, 27-son
- “Sadoyi Farg‘ona” gazetasi, 1914-yil 3-aprel, 1-son
- “Yurt” jurnali, 1919-yil 1-son, 11–12-betlar
- Shokir Muxtoriy. “Yana to‘y masalasi” // “Sadoyi Farg‘ona” gazetasi, 1914-yil 8-iyun, 27-son
- Shokir Muxtorov. “Islohni nimadan boshlarg‘a?” // “Sadoyi Farg‘ona” gazetasi, 1914-yil 3-aprel, 1-son
- Shokir Sulaymon. “Ovrupoda Turkiston o‘quvchilari” // “Turkiston” gazetasi, 1923-yil 1-yanvar
- Vadud Mahmud. “Maorif ishlarimiz” // “Turkiston” gazetasi, 1923-yil 25-mart
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoTurkiston jadidlaridan Shokir Muxtoriyning faoliyati va uning jamiyatdagi ijtimoiy muammolarga nisbatan qarashlarihttps://zenodo.org/records/23060222
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2024
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2024.003.art10
- YilГодYear
- 2024
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2024№ 3 (3), 2024No. 3 (3), 2024
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 102-110
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Shokir Muxtoriy, jadidchilik, ta’lim, millat, taraqqiyot masalasi, muharrirlik, xotiralar, e’tirofШакир Мухтари, движения джадидов, образование, нация, проблема развития, редакторство, воспоминания, признаниеShakir Mukhtari, Jadid movement, education, nation, issue of development, editorship, memories, recognition
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2024-08-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-28
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23060222
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059372



