ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Flora Anna Steelning Bobur Mirzo haqida yozgan “Darbadar qirol” romani va uning turk tiliga tarjimasi

Роман Флоры Анны Стил о Бабуре Мирзо «Странствующий король» и его перевод на турецкий язык

The novel “King Errant” by Flora Anna Steel about Babur Mirza and its Turkish translation

Mamadjonov Sherzod Luqmonjon o‘g‘liМамаджонов Шерзод Лукмонжон углиMamadjonov Sherzod Luqmonjon o‘g‘li

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Zahiriddin Muhammad Bobur Hindistonda bir imperiyaga asos solgan buyuk va zabardast davlat arbobi va shoir. Uning hayoti haqida O‘zbekistonda, Hindistonda va boshqa dunyo davlatlarida bugungacha juda k o‘plab ilmiy va badiiy asarlar yozilgan va yozilishda davom etmoqda. Ushbu ilmiy ishimizda ham ingliz ijodkori tomonidan qalamga olingan Bobur hayoti aks ettirilgan bir badiiy asar tahlil qilingan. “Darbadar Qirol” deya tarjima qilinadigan ushbu romanning asl nomi “K ing- Errant”dir. Asar 1912-yili ingliz adibasi Flora Anna Steel tomonidan yozilgan. Flora Anna Steel Hindistonda yashab, hind millatining madaniyati, turmush tarzi, tarixi, xalq og‘zaki ijodidan bahramand bo‘lgan. Shundan so‘ng, o‘z vataniga qaytgan va to‘plagan bilimlarini badiiy asarlariga joylab olamga tanitgan. Shunday asarlardan biri “Darbadar qirol” bo‘lib, u “Boburnoma” asariga iqtibos tariqasida yozilgan. Asarda haqiqat va badiiylik mujassamlashgandir. Haqiqatdan yiroq b o‘lmagan, real hayotga asoslangan voqealar badiiylikni ta’minlash maqsadida kichik tafsilotlar va muallif xayoloti bilan bezalgandir. Asar yozilgandan ko‘p o‘tmay turkchaga eski yozuvda tarjima qilishga urinishlar boshlangan. Keyinchalik Ilhan Yildiz asarni hozirgi turk alifbosida to‘liq turkchaga tarjima qilgan. Lekin, afsuski, asar hali-hanuz o‘zbek kitobxonlariga notanish. Shuning uchun asar tahlilida asosan tavsif metodidan foydalanishga harakat qildik. Chunki ushbu ilmiy ishimizda asarni o‘zbek kitobxonlari va tarjimonlari va olimlariga tanitishni maqsad qilganmiz.

Захириддин Мухаммед Бабур был великим государственным деятелем и поэтом, основавшим империю в Индии. О его жизни в Узбекистане, Индии и других странах мира написано и продолжает писаться множество научных и художественных работ. В данной научной работе проанализировано произведение английского писателя, изображающего жизнь Бабура. Оригинальное название этого произведения – “Странствующий король”, что переводится как “Darbadar Qirol” на узбекском. Произведение было написано в 1912 году английской писательницей Флорой Анной Стил. Флора Анна Стил жила в Индии и наслаждалась культурой, образом жизни, историей, фольклором индийской нации. После этого она вернулась на родину и представила миру свои знания в своих художественных произведениях. Одним из таких произведений является “Странствующий король”, написанный как цитата из “Бобур-наме”. В произведении воплощены правда и искусство. События, основанные на реальной жизни, недалеко от реальности, приукрашены мелкими деталями и фантазией автора с целью придания художественности. Вскоре после написания произведения были предприняты попытки перевести его на турецкий язык старой письменностью. Позже Ильхан Йылдыз перевел произведение полностью в нынешнем алфавите на турецкий язык. Но, к сожалению, произведение до сих пор неизвестно узбекскому читателю. Поэтому при анализе работы мы в основном старались использовать описательный метод. Потому что в этой научной работе мы стремимся познакомить с произведением узбекских читателей, переводчиков и ученых.

Zahiriddin Muhammad Babur was a great statesman and poet who founded an empire in India. Many scientific and artistic works have been written and are still being written about his life in Uzbekistan, India and other countries of the world. In this article, a work of art depicting Babur’s life written by an English writer was analyzed. The original name of this work is “King-Errant”, which is translated as “Darbadar qirol” in Uzbek. The work was written in 1912 by English writer Flora Anna Steel. Flora Anna Steel lived in India and enjoyed the culture, lifestyle, history, folklore of the Indian nation. After that, she returned to his homeland and presented her knowledge to the world in her artistic works. One of such works is “King-Errant”, written as a quote from “Boburnoma”. Truth and fiction are embodied in the work. Events based on real life, which are not far from reality, are embellished with small details and the author’s imagination in order to provide artistry. Soon after the work was written, attempts were made to translate it into Turkish in the old script. Later, Ilhan Yildiz translated the work completely in the current alphabet into Turkish. But unfortunately, the work is still unknown to Uzbek readers. Therefore, we tried to use descriptive method in the analysis of the work. Because in this scientific work, we aim to introduce the work to Uzbek readers, translators and scientists.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Flora Anna Steel “King Errant” “Darbadar Qirol” Xolida Adib Adivar Ilhan Yildiz Флора Анна Стил “Странствующий король” “Дарбадар Кирол” Халида Адиб Адивар Ильхан Йылдыз Flora Annie Steel “King Errant” “Darbadar Qirol” Khalida Adib Adivar Ilhan Yildiz

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art06/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Blochet E. (1906) The Bábar-náma, being the Autobiography of the Emperor Bábar,…. now reproduced in facsimile from a Manuscript belonging to the late Sir Sálár Jang, of Ḥaydarábád, and edited with a Preface and Notes by Annette S. Beveridge. “EJW Gibb Memorial” // Journal of the Royal Asiatic Society. V. 38. – № 4. – pp. 1015-1020
  2. Chisholm, Hugh (1911) "Steel, Flora Annie". Encyclopædia Britannica. Vol. 25 (11th ed.). Cambridge University Press. – 861 p
  3. Daya Patwardhan (1963) A Star of India: Flora Annie Steel, Her Works and Times. Sole agents: A. V. Griha Prakashan, Poona
  4. Edwardes S. M. (1926) Babur, diarist and despot. – London
  5. Enginün İ. (2011) Babür Han. Türk Yurdu. Sayı 283
  6. Erskine W. et al. (1826) Memoirs of Zehir-ed-din Muhammed Baber, Emperor of Hindustan, Written by Himself, in the Jaghatai Turki, and Translated, Partly by the Late John Leyden... Partly by William Erskine with Notes and a Geographical and Historical Introduction (etc.). – Longman
  7. John F. Riddick (1 January 2006). The History of British India: A Chronology. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-32280-8
  8. Khayrullayeva K. R. (2022) “Similarities and differences in the plot of the works by Flora Anna Steele and Pirimkul Kadyrov” Science and Education. – V. 3. – №. 3. – pp. 515-519
  9. Khayrullayeva K. R. (2022) “The Image of Babur as King and Legate in Western Englısh and Uzbek Prose” Open Access Repository. – V. 8. – №. 2. – pp. 134-138
  10. Mannsaker F. M. (Autumn 1982) "Flora Annie Steel, Novelist of India by Violet Powell" Victorian Studies. 26 (1): 105–106. JSTOR 3827506
  11. Powell V. (May 1981) Flora Annie Steel, Novelist of India. Heinemann. ISBN 9780434599578
  12. Wahi T. (1974) British Scholarship and Muslim Rule in India: The Work of William Erskine, Sir Henry M. Elliot, John Dowson, Edward Thomas, J. Talboys Wheeler and Henry G. Keene. – University of London, School of Oriental and African Studies (United Kingdom)
  13. Yıldız İ. (2017) Babür Şah. Cümle yayınlari. – 368 s. ISBN: 9786059147538
  14. https://kh-davron.uz/kutubxona/uzbek/mirzo-boburning-bir-jumlasi.html ISSN 3030-3273 FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2-son, 2024-yil

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.002.art06
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
2-son (2), 2024№ 2 (2), 2024No. 2 (2), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
58-67
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Flora Anna Steel, “King Errant”, “Darbadar Qirol”, Xolida Adib Adivar, Ilhan YildizФлора Анна Стил, “Странствующий король”, “Дарбадар Кирол”, Халида Адиб Адивар, Ильхан ЙылдызFlora Annie Steel, “King Errant”, “Darbadar Qirol”, Khalida Adib Adivar, Ilhan Yildiz
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-06-11
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/