Maqola Статья Article
“Javohiru-l-ajoyib” va “Majolisu-n-nafois” tazkiralarining qiyosiy tadqiqi
Сравнительное исследование тазкира «Джавохиру-л-аджайиб» и «Маджалису-н-нафаис»
A comparative study of the tazkiras “Javohiru-l-ajoyib” and “Majolisu-n-nafois”
Tuychiyeva Oydin Sayfullayevna iDТуйчиева Ойдин Сайфуллаевна iDTuychiyeva Oydin Sayfullayevna iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Mazkur maqolada sharq adabiyotida tazkiranavislik an’anasining shakllanishi, taraqqiyot va takomil bosqichlari, ulardagi an’anaviylik va novatorlik masalalari, sharq mumtoz adabiyotida ayollarga ba g‘ishlangan tazkiralarning vujudga kelishi hamda mumtoz davr adabiyotida tarjima odobi xususida so‘z boradi. Alisher Navoiyning “Majolisu-n-nafois” tazkirasi hamda Faxriy Hiraviyning “Javohiru-l- ajoyib” tazkirasida keltirilgan Bediliy, Bibicha Munajjima va Mehriy haqidagi ma’lumotlarning forsiy tarjimalari va qiyosiy tahlili amalga oshirilgan. Tazkiralarda zikr etilgan shoiralar, malikalar, tilshunos, tarjimon, sufiy, xattot, rassom, o‘qituvchi, davlat boshqaruvida faol ishtirok etgan oqila hukmdor, din, tarix va adabiyot bilimdonlari bo‘lgan ayollarning nomlari imkon qadar yoritilgan va ularga oid tarjimalar solishtirilgan.
В данной статье рассматриваются формирование традиции написания тазкира в восточной литературе, этапы его развития и совершенствования, а также вопросы традиции и новаторства в этих поэтических произведениях. Особое внимание уделено возникновению тазкира в восточной классической литературе и этикету перевода в этой сфере. Проведен персидский перевод и сравнительный анализ сведений о Бедили, Бибиче Мунаджиме и Мехри, в произведении Алишера Наваи «Маджалису-н-нафоис» и произведении Фахрия Хиравия «Джавахиру-л-аджаиб». В статье также освещены имена женщин, таких как поэтессы, принцессы, лингвисты, переводчики, суфии, каллиграфы, художницы, учительницы и мудрые правительницы, принимавшие активное участие в государственном управлении. Отдельное внимание уделено знатокам религии, истории и литературы, которые были упомянуты в тазкирах, и выполнены сопоставительные переводы о них
This article discusses the formation of the tradition of writing tazkiras in Eastern (Muslim) literature, the stages of the development and perfection as well as the issues of tradition and innovation in these poetic works, the emergence of tazkira in the Eastern classical literature and the etiquette of translation in classical literature. Persian translations and comparative analysis of the information about Bedili, Bibicha Munajjima and Mehri in Alisher Navoi’s tazkira “Majolisu-n-nafois” and Fakhri Hiravi’s tazkira “Javohiru-l-ajoyib” were done. In the article the names of females have been enlightened such as poetess, princesses, linguists, translators, sufis, calligraphers, painters, teachers, wise rulers who took an active part in public administration, and scholars of religion, history and literature who were mentioned in tazkiras as well as the translations about them have been compared.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: tazkira tazkiranavislik qo‘lyozma “Javohiru-l-ajoyib” “Majolisu-n-nafois” Mehriy Bediliy Bibicha Munajjima тазкира рукопись «Джавахиру-л-аджайиб» Бибича Мунаджима Бедили Мехри “Javohiru-l-ajoyib” tazkira manuscript Bibicha Munajjima Bedili Mehriy
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art03/
Tuychiyeva Oydin Sayfullayevna. “Javohiru-l-ajoyib” va “Majolisu-n-nafois” tazkiralarining qiyosiy tadqiqi // Al-Buxoriy. — 2024. — 2-son (2). — B. 25-38. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art03/
Туйчиева Ойдин Сайфуллаевна. Сравнительное исследование тазкира «Джавохиру-л-аджайиб» и «Маджалису-н-нафаис» // Ал-Бухорий. — 2024. — № 2 (2). — С. 25-38. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art03/
Tuychiyeva Oydin Sayfullayevna. A comparative study of the tazkiras “Javohiru-l-ajoyib” and “Majolisu-n-nafois” // Al-Bukhari. — 2024. — No. 2 (2). — pp. 25-38. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Abdurahmon Jomiy. Nafohatu-l-uns. O‘zR FA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti, №1828, №1484 inventar raqamli qo‘lyozma nusxalari
- Ahmedov, B. (1981) Davlatshoh Samarqandiy. Shoirlar bo‘stoni. – Toshkent
- Alieva, F. Tazkirat ul-xavotin va barrasii osori zanoni suxanvari Mirzo Muhammad ibn Muhammad Rafe’. Tojikiston Milliy Universiteti kutubxonasi №1020. ISSN 3030-3273 FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2-son, 2024-yil
- Alizada, S. (1363/1985) “Литературная ценность “Латайиф-наме” Фахрии Хирави” Журнал “Хорасан”. № 19. Центр языка и литературы Академии наук Афганистана. – Кабул. – С. 59-70 (на языке дари)
- Ализада, С. (Maрт, 1986) “Тухфат ул-Хабиб” Фахрии Хирави” Кабульский университет. Пятая научная конференция. – Кабул. – С. 45-48
- Ализада, С. (2007) “Джавахир ул-аджайиб” Фахрии Хирави” Гендерное равноправие. – Душанбе
- Ализада, С. (2007) “Жизн и творчество Фахрии Хирави” Журнал “Маърифати омузгор”. № 7, – Душанбе. – С. 27-31
- Ализада, С. (2009) “Фахри Хирави и его “Хафт кишвар” Вестник Таджикского националного университета (научный журнал). Серия филологии. № 4 (52). – Душанбе: Сино. – С. 93-98
- Alizoda, S. (2007) “Bounvoni suxanvar dar tazkirai “Javohiru-l-ajoyib”i Faxri Xiravi” Maqolalar to‘plami. – Dushanbe. – B. 31-37
- Азимджанова, С. (1966) Индийский диван Бабура. – Тошкент: Фан
- Blochet T. (1905) Catalogue des manuscripts Persian de lo Bibliotheque Nationale. T. 1. – Paris. – 316 p
- Faxriy Hiraviy. “ .”تحفة الحبيبO‘zR FA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Toshkent davlat sharqshunoslik institutida saqlanadigan №4596, №235, №1026 inventar raqamli qo‘lyozma nusxalar
- G‘anieva, S. (2000) “Navoiyga zamondosh shoiralar” O‘zbekiston madaniyati. – Toshkent
- G‘anieva, S. (2000) “Javohir ul ajoyib” - shoiralar haqidagi tazkira” Sharq mash’ali, № 2
- G‘aniyeva, S. (2000) Navoiy nasri nafosati. – Toshkent
- Habibullayev, A. (2000) Adabiy manbashunoslik va matnshunoslik. – Toshkent
- Mirzoyunus Matluba (2008) “Faxriy Hiraviy va Javohiru-l-ajoyib” Sadoi sharq jurnali № 6. – B. 102-124
- Rieu Ch. (1985) Catalogue of Persian Manuscripts of the British Museum. – London
- Sirojiddinov, Sh. (1997) XV-XVI asrlar tarixiy va tazkira-esdalik asarlarida Alisher Navoiy hayoti va faoliyati talqini. – Toshkent. – B. 73-80
- Toji Usmon. (1963) Shoira Mahasti. – Dushanbe. – 81 s
- ۳۵۷-۳۵۳ ش. ص۱۳۶۳ ـ،تهران.۲ احمد گلچين معانی، تاريخ تذکره های فارسی، ج
- .احمد گلچين معانی، تحفة الحبيب.// حراسان. فن.ص
- سعيد نفيسی. تاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسی تا پايان قرن دهم هجری ۲۲۷-۲۲۸ . ص.۱ .ح.۱۳۴۴ -.تهران
- ۱۳۲۳ -.مجالس النفايس. تصحيح و منتشر علی اصغر حﮑمت. تهران ISSN 3030-3273 FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2-son, 2024-yil
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в Zenodo“Javohiru-l-ajoyib” va “Majolisu-n-nafois” tazkiralarining qiyosiy tadqiqihttps://zenodo.org/records/23059940
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2024
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2024.002.art03
- YilГодYear
- 2024
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2024№ 2 (2), 2024No. 2 (2), 2024
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 25-38
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- tazkira, tazkiranavislik, qo‘lyozma, “Javohiru-l-ajoyib”, “Majolisu-n-nafois”, Mehriy, Bediliy, Bibicha Munajjimaтазкира, рукопись, «Джавахиру-л-аджайиб», Бибича Мунаджима, Бедили, Мехри“Javohiru-l-ajoyib”, tazkira, manuscript, Bibicha Munajjima, Bedili, Mehriy
- ORCID
- Tuychiyeva Oydin Sayfullayevna — 0000-0003-3598-9181
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2024-06-11
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-28
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059940
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059361



