ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Alisher Navoiy va Rizoiy Payvandiy hikoyalari

Рассказы Алишера Навои и Ризои Пайванди

The Tales of Alisher Navoiy and Rizoiy Payvandiy

Shafoat HasanovaШафоат ХасановаShafoat Hasanova

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

O‘zbek adabiyotshunosligida «Mantiq ut-tayr» turidagi dostonlarni o‘rganish Alisher Navoiyning «Lison ut-tayr» dostonini tadqiq qilish masalasi bilan bog‘liq bo‘lib, har doim mutaxassislarning diqqat markazida turgan. «Mantiq ut-tayr» mavzusida turkiy tilda qalam tebratgan ijodkorlardan yana biri Mavlono Xoja Qozi Payvandiy Rizoiy (XVII I asr) bo‘lib, u yaratgan «Qush tili» dostonining hozircha yagona deb hisoblanib keluvchi qo‘lyozmasi 127-inventar raqami ostida Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi fondida saqlanib kelmoqda. Rizoiy Payvandiy bu dostonni yaratishda Jaloliddin Rumiy, Fariduddin Attor, Abdurahmon Jomiy asarlaridan foydalanish bilan birga, Alisher Navoiyning «Lison ut-tayr» dostonini ham sinchiklab o‘rganib chiqqan. Chunki Rizoiy dostoni bilan Alisher Navoiy mazkur asarining qiyosi shuni ko‘rsatadiki, har ikki dostondagi qator hikoyalar syujetida bir-birlariga yaqinlik va aksar o‘rinlarda aynan bir hikoyaning har ikkala ijodkorga xos bo‘lgan badiiy talqinning guvohi bo‘lamiz.

Изучение произведений типа «Мантику-т-тайр» в узбекской литературе связано с изучением произведения Алишера Навои «Лисон ут-тайр» и всегда находилось в центре внимания специалистов. Мавлоно Ходжа Кази Пайванди Ризой (XVIII век) – один из авторов, писавших на тюркском языке на тему «Мантику-т-тайр». Единственная рукопись созданного им произведения «Птичий язык» хранится в фонде Государственного музея литературы имени Алишера Навои под инвентарным номером 127. При создании этого произведения Ризаи Пайванди использовал произведения Джалалиддина Руми, Фаридуддина Аттора, Абдурахмана Джами, а также внимательно изучил «Лисону-т-тайр» Алишера Навои. Потому что сравнение произведения Ризаи с творчеством Алишера Навои показывает, что в сюжете серии рассказов в обоих произведениях мы видим близость друг к другу и в большинстве мест художественную интерпретацию одного и того же сюжета, характерную для обоих художников. Ключовые словая: Алишер Навои, Ризои Пайванди, «Лисон ут-тайр», «Птичий язык», эпос, рассказ, идея, содержание, форма, творческая интерпретация

In Uzbek literature, the study of epics of the type «Mantiq ut- tayr» is associated with the study of Alisher Navoi's epic «Lison ut-tayr» and has always been in the spotlight of experts. Mavlono Khoja Qozi Payvandi Rizoi (XVIII acp) was one of the authors who wrote in Turkish on the theme of «Mantiq ut-tayr». The only manuscript of the epic «Language of the Bird’s» created by him is kept in the fund of the State Museum of Literature named after Alisher Navoi under inventory number 127. In creating this epic, Rizai Payvandi used the works of Jalaliddin Rumi, Fariduddin Attor, Abdurahmon Jami, as well as carefully studied Alisher Navoi's epic «Lison ut-tayr». Because the comparison of this work of Alisher Navoi with the epic of Rizoi shows that in the plot of a number of stories in both epics we see the closeness to each other and in most places the artistic interpretation of the same story, which is characteristic of both artists.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Alisher Navoiy Rizoiy Payvandiy «Lisonu-t-tayr» «Qush tili» doston hikoya g‘oya mazmun shakl ijodiy talqin Alisher Navoiy Rizoiy Payvandiy «Lisonu-t-tayr» «Qush tili» doston hikoya g‘oya mazmun shakl ijodiy talqin Alisher Navoi Rizoi Payvandi «Lison ut-tayr» «Language of the Bird’s» epic story idea content form creative interpretation

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2023.001.art02/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Абдулазиз Мансур. Қуръони карим маъноларининг таржимаси. – Тошкент, 2001
  2. Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. 20 томлик. 12 том. – Тошкент: Фан, 1996
  3. Мавлоно Жалолиддин Румий. Маснавийи маънавий. III жилд. Форсийдан Жамол Камол таржимаси. – Тошкент, 2003
  4. Мавлоно Хожа Қози Пайвандий Ризоий. Қуш тили. – Тошкент, 2009
  5. Рашид Жумаев. Анъана ва издошлик//Ўзбек тили ва адабиёти, 2002. – №1. – Б. 30-33
  6. Фарҳанги истилоҳоти ва таъбироти урфоний. – Теҳрон, 1303
  7. Khasanova Sh. Stories of Alisher Navoi and Rizoi Payvandi (On the Example of «Lison ut-tayr» and «Qush tili» (The Language of Birds)). International Journal of Early Childhood Special Education (INT-JECSE), 14 (1): 1321-1325. DOI: 10.9756/INT- JECSE/V14|1.221151. 10.03.2022. - 28

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 1-son, 2023 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 1, 2023 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 1, 2023

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2023.001.art02
DOI
10.9756/INT-
YilГодYear
2023
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
1-son (1), 2023№ 1 (1), 2023No. 1 (1), 2023
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
19-28
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Alisher Navoiy, Rizoiy Payvandiy, «Lisonu-t-tayr», «Qush tili», doston, hikoya, g‘oya, mazmun, shakl, ijodiy talqinAlisher Navoiy, Rizoiy Payvandiy, «Lisonu-t-tayr», «Qush tili», doston, hikoya, g‘oya, mazmun, shakl, ijodiy talqinAlisher Navoi, Rizoi Payvandi, «Lison ut-tayr», «Language of the Bird’s», epic, story, idea, content, form, creative interpretation
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2023
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/