ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Zamonaviy o‘zbek tilida yangi so‘zlarning paydo bo‘lishi

Появление новых слов в современном узбекском языке

The emergence of new words in modern Uzbek

Qosimova Muborak Shuhrat qiziКосимова Муборак Шухрат кизиQosimova Muborak Shuhrat qizi

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolaning maqsadi zamonaviy oʻzbek tilida yangi soʻzlarning (neologizmlarning) paydo boʻlish sabablari, shakllanish mexanizmlari hamda ularning til taraqqiyotidagi oʻrnini ilmiy jihatdan tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda tilning lugʻat tarkibida yuz berayotgan oʻzgarishlar globalizatsiya, axborot texnologiyalari va ijtimoiy tarmoqlar ta’siri doirasida koʻrib chiqiladi. Maqolada metodologiya sifatida tavsifiy, qiyosiy-tahliliy, kuzatish va tasniflash usullaridan foydalanildi. Tadqiqot materiali sifatida ommaviy axborot vositalari, internet manbalari va ijtimoiy tarmoqlarda qoʻllanilayotgan zamonaviy leksik birliklar asos qilib olindi. Tadqiqot natijalariga koʻra, zamonaviy oʻzbek tilida yangi soʻzlar asosan oʻzlashma birliklar, soʻz yasash jarayonlari, qisqartmalar, internet tili hamda semantik kengayish orqali shakllanayotgani aniqlandi. Ayniqsa, ingliz tilidan kirib kelayotgan leksik birliklar yetakchi oʻrin egallashi kuzatildi. Ishning xulosasi shundan iboratki, neologizmlar til rivojining tabiiy mahsuli boʻlib, ular tilning boyishiga xizmat qiladi. Shu bilan birga, yangi soʻzlarni ilmiy asosda oʻrganish, me’yorlashtirish va milliy muqobillarini ishlab chiqish zamonaviy tilshunoslikning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi

Цель данной статьи заключается в научном анализе причин появления новых слов (неологизмов) в современном узбекском языке, механизмов их образования, а также их роли в развитии языка. В исследовании изменения в лексическом составе языка рассматриваются в контексте влияния глобализации, информационных технологий и социальных сетей. В качестве методологии использованы описательный, сравнительно-аналитический, наблюдательный и классификационный методы. Материалом исследования послужили современные лексические единицы, используемые в средствах массовой информации, интернет-источниках и социальных сетях. Согласно результатам исследования, новые слова в современном узбекском языке формируются преимущественно через заимствования, словообразовательные процессы, аббревиацию, интернет-язык и семантическое расширение. Особенно отмечается преобладающая роль лексических единиц, заимствованных из английского языка. В заключении подчеркивается, что неологизмы являются естественным продуктом развития языка и способствуют его обогащению. Вместе с тем, научное изучение, нормирование и разработка национальных эквивалентов новых слов являются одной из важнейших задач современной лингвистики

The aim of this article is to conduct a scientific analysis of the causes of the emergence of new words (neologisms) in the modern Uzbek language, the mechanisms of their formation, and their role in language development. The study examines changes in the lexical structure of the language in the context of globalization, information technologies, and social media influence. The research methodology is based on descriptive, comparative-analytical, observational, and classification methods. The research material includes modern lexical units used in mass media, internet sources, and social networks. According to the results of the study, new words in the modern Uzbek language are mainly formed through loanwords, word-formation processes, abbreviations, internet language, and semantic expansion. In particular, lexical units borrowed from the English language are observed to play a leading role. In conclusion, neologisms are considered a natural product of language development and contribute to its enrichment. At the same time, the scientific study, standardization, and development of national equivalents for new words are among the important tasks of modern linguistics

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: neologizm leksika globalizatsiya internet tili oʻzlashma soʻzlar til taraqqiyoti неологизм лексика глобализация язык интернета заимствованные слова развитие языка neologism lexicon globalization internet language loanwords language development

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap78/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Abdurahmonov Gʻ. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2010
  2. Mahmudov N. Til va nutq. – Toshkent: Fan, 2013
  3. Nurmonov A. Oʻzbek tilshunosligi tarixi. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2012. 366 INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “CURRENT PROBLEMS OF ORIENTAL PHILOLOGY”, MAY 15-16, 2026
  4. Rahmatullayev Sh. Hozirgi oʻzbek adabiy tili leksikologiyasi. – Toshkent: Universitet, 2006
  5. Tursunov U., Muxtorov J. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2008
  6. Crystal D. Language and the Internet. – Cambridge: Cambridge University Press, 2006
  7. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2019
  8. Yule G. The Study of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2020
  9. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Davlat tilini rivojlantirish toʻgʻrisidagi qarorlar toʻplami. – Toshkent, 2020. Internet manbalari:  www.lex.uz  www.ziyonet.uz  www.google.com (ilmiy maqolalar va materiallar) 367

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap78
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
363-367
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
neologizm, leksika, globalizatsiya, internet tili, oʻzlashma soʻzlar, til taraqqiyotiнеологизм, лексика, глобализация, язык интернета, заимствованные слова, развитие языкаneologism, lexicon, globalization, internet language, loanwords, language development
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Konflikt adabiyotshunoslik kategoriyasi sifatida Конфликт как категория литературоведения Conflict as a category of literary studies Yaxshimuradova G. A. · 2026 · 256-257-b.Яхшимурадова Г. А. · 2026 · с. 256-257Yaxshimuradova G. A. · 2026 · pp. 256-257TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap55/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Alisher Navoiy g‘azallarida rang leksikasi: korpus tahlili Цветообозначения в газелях Алишера Навои: корпусный анализ Colour vocabulary in Alisher Navoi’s ghazals: a corpus analysis Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna · 2026 · 283-287-b.Мавланова Махфуза Махаммаджановна · 2026 · с. 283-287Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna · 2026 · pp. 283-287TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap61/