To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Tarixiy asarlarda qo‘llanilgan otlarning o‘rganilishiga doir
К изучению имён существительных, употреблённых в исторических сочинениях
On the study of nouns used in historical works
Bahodirova Maxsuma, Abduqahhorova Mahfuza, Mirxosilova Omina, Shamsiddinova GulnozaБаходирова Махсума, Абдукаххорова Махфуза, Мирхосилова Омина, Шамсиддинова ГулнозаBahodirova Maxsuma, Abduqahhorova Mahfuza, Mirxosilova Omina, Shamsiddinova Gulnoza
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada oʻzbek tilidagi ot soʻz turkumining tarixiy taraqqiyotiga e'tibor qaratilgan boʻlib, bunda asosiy urgʻu Alisher Navoiyning "Muhokamatul lugʻatayn" hamda Abdurauf Fitratning "Sarf va Nahv" asarlarida turdosh otlar qanday tasniflangani masalasiga beriladi. Tarixiy manbalarda qayd etilgan shaxs oti, oʻrin oti, qurol oti va ish oti kabi tushunchalar bugungi tilshunoslik darsliklaridagi qarashlar bilan solishtiriladi. Ish davomida terminlardagi tafovutlar, soʻz yasalishidagi siljishlar va semantik oʻzgarishlar masalasiga oydinlik kiritilib, turdosh otlar borasidagi nomutanosiblikni bartaraf etish lozimligi asoslab berilgan
Статья посвящена историческому развитию имени существительного в узбекском языке; главное внимание уделено тому, как классифицировались нарицательные существительные в «Мухакамат аль-лугатайн» Алишера Навои и «Сарф ва нахв» Абдурауфа Фитрата. Отмеченные в исторических источниках понятия – имя лица, имя места, имя орудия и имя действия – сопоставляются со взглядами современных учебников языкознания. Проясняются расхождения в терминах, сдвиги в словообразовании и семантические изменения; обосновывается необходимость устранить несоответствия в трактовке нарицательных существительных.
The article focuses on the historical development of the noun in Uzbek, with the main emphasis on how common nouns were classified in Alisher Navoi’s “Muhakamat al-Lughatayn” and Abdurauf Fitrat’s “Sarf va Nahv”. Notions recorded in historical sources – nouns of person, place, instrument and action – are compared with the views of today’s linguistics textbooks. Differences in terminology, shifts in word formation and semantic changes are clarified, and the need to eliminate inconsistencies in the treatment of common nouns is substantiated.
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
This abstract was translated by the publisher; it is not the author’s text.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: ot soʻz turkumi turdosh ot shaxs oti oʻrin oti qurol oti ish oti mavhum ot "Muhokamatul lugʻatayn" "Sarf va Nahv" morfologik tasnif deetimologizatsiya имя существительное нарицательное существительное имя лица имя места имя орудия имя действия отвлечённое существительное «Мухакамат аль-лугатайн» «Сарф ва нахв» морфологическая классификация деэтимологизация noun common noun noun of person noun of place noun of instrument noun of action abstract noun “Muhakamat al-Lughatayn” “Sarf va Nahv” morphological classification de-etymologization
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap58/
Bahodirova Maxsuma, Abduqahhorova Mahfuza, Mirxosilova Omina va boshq. Tarixiy asarlarda qo‘llanilgan otlarning o‘rganilishiga doir // Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami. — Toshkent: Science and Innovation, 2026. — B. 267-270. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap58/
Баходирова Махсума, Абдукаххорова Махфуза, Мирхосилова Омина и др. К изучению имён существительных, употреблённых в исторических сочинениях // Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции. — Ташкент: Science and Innovation, 2026. — С. 267-270. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap58/
Bahodirova Maxsuma, Abduqahhorova Mahfuza, Mirxosilova Omina et al. On the study of nouns used in historical works // Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference. — Tashkent: Science and Innovation, 2026. — pp. 267-270. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap58/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Alisher Navoiy. Muhokamatul lugʻatayn. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyoti, 1948. – 132 b
- Fitrat A. Sarf va Nahv // Tanlangan asarlar. 4-jild. – Toshkent: Ma'naviyat, 2006. – B. 5– 112
- Sayfullayeva R. va boshq. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009. – 416 b
- Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy oʻzbek tili. – Toshkent: Universitet, 2006. – 462 b
- Sapayev Q. Hozirgi oʻzbek tili (Morfemika, soʻz yasalishi va morfologiya). – Toshkent: Istiqlol, 2009. – 284 b. 270
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2026.001.pap58
- YilГодYear
- 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 267-270
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- ot soʻz turkumi, turdosh ot, shaxs oti, oʻrin oti, qurol oti, ish oti, mavhum ot, "Muhokamatul lugʻatayn", "Sarf va Nahv", morfologik tasnif, deetimologizatsiyaимя существительное, нарицательное существительное, имя лица, имя места, имя орудия, имя действия, отвлечённое существительное, «Мухакамат аль-лугатайн», «Сарф ва нахв», морфологическая классификация, деэтимологизацияnoun, common noun, noun of person, noun of place, noun of instrument, noun of action, abstract noun, “Muhakamat al-Lughatayn”, “Sarf va Nahv”, morphological classification, de-etymologization
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-05-13
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24



