ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Tarixiy asarlarda qo‘llanilgan otlarning o‘rganilishiga doir

К изучению имён существительных, употреблённых в исторических сочинениях

On the study of nouns used in historical works

Bahodirova Maxsuma, Abduqahhorova Mahfuza, Mirxosilova Omina, Shamsiddinova GulnozaБаходирова Махсума, Абдукаххорова Махфуза, Мирхосилова Омина, Шамсиддинова ГулнозаBahodirova Maxsuma, Abduqahhorova Mahfuza, Mirxosilova Omina, Shamsiddinova Gulnoza

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada oʻzbek tilidagi ot soʻz turkumining tarixiy taraqqiyotiga e'tibor qaratilgan boʻlib, bunda asosiy urgʻu Alisher Navoiyning "Muhokamatul lugʻatayn" hamda Abdurauf Fitratning "Sarf va Nahv" asarlarida turdosh otlar qanday tasniflangani masalasiga beriladi. Tarixiy manbalarda qayd etilgan shaxs oti, oʻrin oti, qurol oti va ish oti kabi tushunchalar bugungi tilshunoslik darsliklaridagi qarashlar bilan solishtiriladi. Ish davomida terminlardagi tafovutlar, soʻz yasalishidagi siljishlar va semantik oʻzgarishlar masalasiga oydinlik kiritilib, turdosh otlar borasidagi nomutanosiblikni bartaraf etish lozimligi asoslab berilgan

Статья посвящена историческому развитию имени существительного в узбекском языке; главное внимание уделено тому, как классифицировались нарицательные существительные в «Мухакамат аль-лугатайн» Алишера Навои и «Сарф ва нахв» Абдурауфа Фитрата. Отмеченные в исторических источниках понятия – имя лица, имя места, имя орудия и имя действия – сопоставляются со взглядами современных учебников языкознания. Проясняются расхождения в терминах, сдвиги в словообразовании и семантические изменения; обосновывается необходимость устранить несоответствия в трактовке нарицательных существительных.

The article focuses on the historical development of the noun in Uzbek, with the main emphasis on how common nouns were classified in Alisher Navoi’s “Muhakamat al-Lughatayn” and Abdurauf Fitrat’s “Sarf va Nahv”. Notions recorded in historical sources – nouns of person, place, instrument and action – are compared with the views of today’s linguistics textbooks. Differences in terminology, shifts in word formation and semantic changes are clarified, and the need to eliminate inconsistencies in the treatment of common nouns is substantiated.

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

This abstract was translated by the publisher; it is not the author’s text.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: ot soʻz turkumi turdosh ot shaxs oti oʻrin oti qurol oti ish oti mavhum ot "Muhokamatul lugʻatayn" "Sarf va Nahv" morfologik tasnif deetimologizatsiya имя существительное нарицательное существительное имя лица имя места имя орудия имя действия отвлечённое существительное «Мухакамат аль-лугатайн» «Сарф ва нахв» морфологическая классификация деэтимологизация noun common noun noun of person noun of place noun of instrument noun of action abstract noun “Muhakamat al-Lughatayn” “Sarf va Nahv” morphological classification de-etymologization

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap58/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Alisher Navoiy. Muhokamatul lugʻatayn. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyoti, 1948. – 132 b
  2. Fitrat A. Sarf va Nahv // Tanlangan asarlar. 4-jild. – Toshkent: Ma'naviyat, 2006. – B. 5– 112
  3. Sayfullayeva R. va boshq. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009. – 416 b
  4. Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy oʻzbek tili. – Toshkent: Universitet, 2006. – 462 b
  5. Sapayev Q. Hozirgi oʻzbek tili (Morfemika, soʻz yasalishi va morfologiya). – Toshkent: Istiqlol, 2009. – 284 b. 270

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap58
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
267-270
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
ot soʻz turkumi, turdosh ot, shaxs oti, oʻrin oti, qurol oti, ish oti, mavhum ot, "Muhokamatul lugʻatayn", "Sarf va Nahv", morfologik tasnif, deetimologizatsiyaимя существительное, нарицательное существительное, имя лица, имя места, имя орудия, имя действия, отвлечённое существительное, «Мухакамат аль-лугатайн», «Сарф ва нахв», морфологическая классификация, деэтимологизацияnoun, common noun, noun of person, noun of place, noun of instrument, noun of action, abstract noun, “Muhakamat al-Lughatayn”, “Sarf va Nahv”, morphological classification, de-etymologization
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Konflikt adabiyotshunoslik kategoriyasi sifatida Конфликт как категория литературоведения Conflict as a category of literary studies Yaxshimuradova G. A. · 2026 · 256-257-b.Яхшимурадова Г. А. · 2026 · с. 256-257Yaxshimuradova G. A. · 2026 · pp. 256-257TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap55/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Ta’lim tizimining transformatsiyasi: an’analardan innovatsiyalarga Трансформация системы образования: от традиций к инновациям Transformation of the education system: from traditions to innovations Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · 293-298-b.Рузметова Хилола Абдушариповна, Моминова Мадина Шукурулла кизи · 2026 · с. 293-298Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · pp. 293-298TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap63/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/