ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

O‘zbek tilining so‘z yasalish usullari xususida

О способах словообразования в узбекском языке

On the methods of word formation in Uzbek

Ismatillayeva Munisa, G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qiziИсматиллаева Муниса, Ганиева Лобар Садулла кизиIsmatillayeva Munisa, G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqolada oʻzbek tilida soʻz yasalishining derivatsion xususiyatlari hamda uning asosiy usullari — affiksatsiya va kompozitsiya tahlil qilinadi. Soʻz yasalishining til lugʻat boyligini oshirishdagi oʻrni yoritiladi. Shuningdek, tilshunoslikda munozaralarga sabab boʻlayotgan affiksoid tushunchasi koʻrib chiqilib, turli olimlarning qarashlari qiyosiy asosda tahlil etiladi. Maqolada -xona, -noma, -obod kabi birliklarning lingvistik tabiati oʻrganilib, ularning affiks yoki mustaqil leksik birlik ekanligi aniqlashtiriladi. Etimologik va semantik tahlil asosida bu birliklar yordamida yasalgan soʻzlarni qoʻshma soʻzlar sifatida talqin qilish maqsadga muvofiq ekani asoslanadi

В данной статье анализируются деривационные особенности словообразования в узбекском языке, а также его основные способы — аффиксация и композиция. Особое внимание уделяется роли словообразования в обогащении лексического состава языка. Рассматривается понятие аффиксоида, вызывающее научные дискуссии, и сопоставляются взгляды различных ученых. Анализируется лингвистическая природа таких единиц, как -xona, -noma, -obod, с целью определения их статуса — аффикса или самостоятельной лексической единицы. На основе этимологического и семантического анализа обосновывается целесообразность трактовки слов с данными компонентами как сложных слов

This article examines the derivational features of word formation in the Uzbek language, focusing on its main methods—affixation and composition. Special attention is given to the role of word formation in enriching the lexical system of the language. The concept of affixoids, which remains a subject of debate in linguistics, is also discussed, and different scholarly views are analyzed comparatively. The study explores the linguistic nature of units such as -xona, -noma, and -obod in order to determine their status as either affixes or independent lexical units. Based on etymological and semantic analysis, the paper substantiates the interpretation of words formed with these components as compound words

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: derivatsiya soʻz yasalishi affiksatsiya kompozitsiya affiksoid qoʻshma soʻz leksik birlik morfema semantik tahlil etimologiya деривация словообразование аффиксация композиция аффиксоид сложное слово лексическая единица морфема семантический анализ этимология derivation word formation affixation composition affixoid compound word lexical unit morpheme semantic analysis etymology

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap37/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Erkaboyeva N. Oʻzbek tilidan ma’ruzalar toʻplami. – Toshkent: Navroʻz. 2016. – 400 b
  2. Fitrat A. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Ma’naviyat, 2006. – 336 b
  3. Hojiyev A. Oʻzbek tili soʻz yasalishi tizimi. – Toshkent, 2007. – 109 b
  4. Hojiyev A. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1980. – 207 b
  5. Oʻzbek tilining kirill va lotin alifbolaridan imlo lugʻati. – Toshkent: Sharq, 1999. – 368 b
  6. Rahmatullayev Sh. Oʻzbek tilining etimologik lugʻati. I jild. – Toshkent: Universitet. 2000. – 600 b
  7. Rahmatullayev Sh. Oʻzbek tilining etimologik lugʻati. III jild. – Toshkent: Universitet. 2009. – 268 b
  8. Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy oʻzbek tili. – Toshkent: Universitet. 2006. – 475 b
  9. Sapayev Q. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent. 2006. – 290 b. 184

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap37
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
181-184
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
derivatsiya, soʻz yasalishi, affiksatsiya, kompozitsiya, affiksoid, qoʻshma soʻz, leksik birlik, morfema, semantik tahlil, etimologiyaдеривация, словообразование, аффиксация, композиция, аффиксоид, сложное слово, лексическая единица, морфема, семантический анализ, этимологияderivation, word formation, affixation, composition, affixoid, compound word, lexical unit, morpheme, semantic analysis, etymology
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Rus va o‘zbek tillaridagi tabu leksikaning tarjimada berilishi: lingvokognitiv va madaniy moslashuv muammolari Передача табуированной лексики русского и узбекского языков в переводе: лингвокогнитивные и культурно-адаптационные проблемы Rendering taboo vocabulary of Russian and Uzbek in translation: linguocognitive and cultural adaptation problems Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · 258-262-b.Юсупова Шохсанам Мирзали кизи · 2026 · с. 258-262Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · pp. 258-262TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap56/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Ta’lim tizimining transformatsiyasi: an’analardan innovatsiyalarga Трансформация системы образования: от традиций к инновациям Transformation of the education system: from traditions to innovations Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · 293-298-b.Рузметова Хилола Абдушариповна, Моминова Мадина Шукурулла кизи · 2026 · с. 293-298Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · pp. 293-298TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap63/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/