ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Farg‘ona vodiysi o‘zbeklari moddiy madaniyatiga doir qarashlar tahlili

Анализ взглядов на материальную культуру узбеков Ферганской долины

An analysis of views on the material culture of the Uzbeks of the Fergana Valley

Karimboyeva Salomatxon IsaboyevnaКаримбоева Саломатхон ИсабоевнаKarimboyeva Salomatxon Isaboyevna

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysi o‘zbeklarining moddiy madaniyatiga doir qarashlar etnologik tahlil qilinadi. Tadqiqotda moddiy madaniyatning asosiy tarkibiy qismlari – turar joylar, kiyim-kechak, taqinchoqlar, oziq-ovqat mahsulotlari – nafaqat tavsifiy jihatdan, balki ularning ijtimoiy hayot va qadriyatlar bilan uzviy bog‘liqligi asosida o‘rganiladi. Moddiy madaniyat namunalarida aks etgan ramzlar, belgilar, diniy-falsafiy qarashlar va e’tiqodiy tasavvurlar etnosning ijtimoiy turmush tarzini anglashda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Shu nuqtai nazardan, milliy uy-joy me’morchiligi, uning shakllanishiga ta’sir etuvchi ekologik, ijtimoiy va iqtisodiy omillar, shuningdek, o‘zbeklarning qadimiy urf-odat va e’tiqodlari keng yoritiladi. Tadqiqotda Abu Nasr Farobiy, Abu Ali ibn Sino, B. Malinovskiy kabi mutafakkir va olimlarning nazariy qarashlari asosida moddiy madaniyatni ijtimoiy hayotning tarkibiy qismi sifatida baholash ilmiy asoslangan

В статье рассматриваются этнологические аспекты материальной культуры узбеков Ферганской долины. В исследовании анализируются основные компоненты материальной культуры – жилища, одежда, украшения, продукты питания – не только в описательном плане, но и в их тесной связи с общественной жизнью и ценностными ориентирами. Символы, знаки, религиозно-философские взгляды и верования, отражённые в образцах материальной культуры, служат важным источником для понимания социального уклада этноса. Особое внимание уделяется национальной жилищной архитектуре, факторам её формирования – экологическим, социальным и экономическим, а также традиционным обычаям и верованиям узбеков. В работе на основе идей Абу Насра Фараби, Абу Али ибн Сины, Б. Малиновского обосновано понимание материальной культуры как составной части общественной жизни

The article explores the ethnological aspects of the material culture of the Uzbeks of the Fergana Valley. The study analyzes the main components of material culture – dwellings, clothing, jewelry, and food – not only in a descriptive manner but also in relation to their close connection with social life and cultural values. Symbols, signs, religious-philosophical views, and beliefs embodied in material culture serve as essential sources for understanding the social way of life of the ethnos. Particular attention is given to national housing architecture, the ecological, social, and economic factors influencing its development, as well as the traditional customs and beliefs of the Uzbeks. Drawing on the theoretical perspectives of Abu Nasr al-Farabi, Abu Ali Ibn Sina, and B. Malinowski the research substantiates the interpretation of material culture as an integral part of social life

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Farg‘ona vodiysi o‘zbeklar moddiy madaniyat turar joy kiyim- kechak taqinchoqlar oziq-ovqat ramz e’tiqod etnologiya milliy qadriyatlar Ферганская долина узбеки материальная культура жилище одежда украшения продукты питания символ вера этнология национальные ценности Fergana Valley Uzbeks material culture dwelling clothing jewelry food symbol belief ethnology national values

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap64/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Токарев С. А. К методике этнографического изучения материальной культуры // СЭ. 1970. – № 4. – С. 3
  2. Аширов А., Атаджанов Ш. Этнология. Ўқув қўлланма. – Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси, 2007. – Б. 57 – 58
  3. Maget M. Guide detude directed escomportement sculturels. – Paris, 1953. – P. 15 – 16
  4. Нозилов Д. Чиғаноқ ичида марварид // Совет Ўзбекистони санъати. 1981. № 9. – Б. 24
  5. Чебоксаров Н. Экология и типы традиционного сельского жилища / Типология основных элементов традиционной культуры. – М., 1984. – С. 34 – 64
  6. Аширов А. Ўзбек халқи анъанавий турмуш тарзида қадимий диний эътиқодлар. – Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси, 2007. – Б. 34
  7. Содиқова Н. Ўзбек миллий кийимлари. – Тошкент: Шарқ, 2003. – Б. 6

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Turkiston ilk o‘rta asrlarda: tarix va tarixiy geografiya (VI–VIII va IX–XIII asrlar). Shamsiddin Kamoliddin ustozning 70 yillik yubiley konferensiyasi maqolalar to‘plami Туркестан в раннее Средневековье: история и историческая география (VI–VIII и IX–XIII века). Сборник статей юбилейной конференции к 70-летию профессора Шамсиддина Камолиддина Turkestan in the Early Middle Ages: History and Historical Geography (6th–8th and 9th–13th Centuries). Proceedings of the Conference Marking the 70th Birthday of Professor Shamsiddin Kamoliddin

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2025.003.pap64
YilГодYear
2025
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Farg‘ona vodiysi, o‘zbeklar, moddiy madaniyat, turar joy, kiyim- kechak, taqinchoqlar, oziq-ovqat, ramz, e’tiqod, etnologiya, milliy qadriyatlarФерганская долина, узбеки, материальная культура, жилище, одежда, украшения, продукты питания, символ, вера, этнология, национальные ценностиFergana Valley, Uzbeks, material culture, dwelling, clothing, jewelry, food, symbol, belief, ethnology, national values
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-11-20
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosida milliy tarbiya g‘oyalarining yoritilishi Идеи национального воспитания в публицистическом наследии Махмудходжи Бехбуди Ideas of national upbringing in the journalistic legacy of Mahmudkhoja Behbudi Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · 103-105-b.Алмуратова Гулбахор Мансур кизи · 2026 · с. 103-105Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · pp. 103-105TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap19/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab tilida fleksiya (e’rob)ning lingvopoetik funksiyalari Лингвопоэтические функции флексии (и‘раба) в арабском языке Linguopoetic functions of inflection (i‘rab) in Arabic Maxkamov Baxtiyor · 2026 · 232-235-b.Махкамов Бахтиёр · 2026 · с. 232-235Maxkamov Baxtiyor · 2026 · pp. 232-235TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap49/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab tilidagi frazeologik birliklarni o‘zbek tiliga tarjima qilish usullari Способы перевода арабских фразеологических единиц на узбекский язык Methods of translating Arabic phraseological units into Uzbek Abduvaxobova Muslima Ulug‘bek qizi · 2026 · 200-204-b.Абдувахобова Муслима Улугбек кизи · 2026 · с. 200-204Abduvaxobova Muslima Ulug‘bek qizi · 2026 · pp. 200-204TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap42/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · 205-209-b.Азимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло Ганиевна · 2026 · с. 205-209Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · pp. 205-209TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/